Uçak kokpitlerinde görülen baltalar ilk bakışta şaşırtıcı olabilir. Ancak “crash axe” olarak adlandırılan bu ekipman bir silah değil, acil durumlarda mürettebatın uçağın bazı bölümlerine erişebilmesi için kullanılan özel bir araç.
Kokpitte neden balta bulunuyor?
Uçak kokpitinde veya mürettebatın erişebileceği bölümlerde bulunan baltalar, yolcuların günlük hayatta kullandığı standart baltalardan farklı bir amaç taşıyor.
Havacılıkta “crash axe” olarak adlandırılan bu ekipman, uçağın acil durum ekipmanlarından biri.
Temel amacı ise olağanüstü durumlarda mürettebata, normal yollarla erişilemeyen bölümlere ulaşabilmek için yardımcı olmak.
Örneğin uçakta yangın, yoğun duman veya yapısal hasar meydana geldiğinde bazı panellerin ya da kaplamaların arkasındaki bölümlere ulaşılması gerekebilir.
İşte bu noktada crash axe devreye giriyor.
Yangın ve yapısal hasarda kullanılabiliyor
Uçaklarda kullanılan crash axe, gerektiğinde bazı kabin panellerinin veya kaplamaların parçalanması, kesilmesi ya da kaldırılması için kullanılabiliyor.
Amaç, bir acil durumda mürettebatın uçağın normal kullanım sırasında erişilemeyen bölgelerine ulaşabilmesi.
Dolayısıyla kokpitte bir balta bulunmasının nedeni silah bulundurmak değil, acil durumlarda kullanılabilecek bir kurtarma aracı bulundurmak.
Bu ekipman özellikle uçakta yangının kaynağına ulaşılması veya hasarlı bir bölüme erişilmesi gereken durumlarda önem taşıyor.
Neden özellikle kokpitte?
Crash axe’in kokpitte veya pilotların kolayca ulaşabileceği bir noktada bulunmasının temel nedeni, acil durumlarda mürettebatın ekipmana hızlı şekilde erişebilmesi.
Kokpit, uçağın en kritik bölümlerinden biri olduğu için pilotların acil durum ekipmanlarına erişimi büyük önem taşıyor.
Ekipmanın tasarımı da kullanım amacına göre belirleniyor. Buradaki hedef, günlük kullanım için bir kesme aracı sağlamak değil, acil durumda uçağın yapısına müdahale edebilmek.
Ticari uçaklarda acil durum ekipmanı
Havacılık kuralları, belirli yolcu kapasitesinin üzerindeki ticari uçaklarda çeşitli acil durum ekipmanlarının bulundurulmasını zorunlu kılıyor.
Bu ekipmanlar arasında yangınla mücadele ve kurtarma faaliyetlerinde kullanılabilecek araçlar da bulunuyor.
Hangi ekipmanın nerede ve nasıl taşınacağı ise uçağın tipi, operasyon kategorisi ve ilgili havacılık otoritesinin kurallarına göre değişebiliyor.
Flydubai olayında balta neden gündeme geldi?
Crash axe’in yeniden gündeme gelmesinin nedeni ise geçtiğimiz günlerde yaşanan flydubai olayı oldu.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var:
Sosyal medyada paylaşılan videodaki balta, olay sırasında kullanılan balta değil.
Videoda görülen uçak Airbus A320. Olayın yaşandığı flydubai uçağı ise Boeing 737 MAX.
Dolayısıyla görüntüdeki ekipman ile olayda kullanıldığı bildirilen ekipmanın aynı uçaktan olduğu sonucu çıkarılmamalı.
Hayat kurtarmak için konulan ekipman saldırı aracına dönüşebilir
Crash axe’in amacı tamamen farklı olsa da uçak içerisindeki fiziksel bir ekipmanın kötüye kullanılabileceği gerçeği, son olayla birlikte yeniden gündeme geldi.
Normal şartlarda hayat kurtarmaya yardımcı olmak için uçakta bulunan bir acil durum aracı, olağan dışı bir durumda bir saldırıda kullanılabilecek tehlikeli bir nesneye dönüşebiliyor.
Bu durum, uçaklardaki güvenlik ekipmanlarının neden belirli standartlara göre tasarlandığını ve kokpit erişiminin neden havacılık güvenliğinin en hassas konularından biri olduğunu da gösteriyor.
Kısacası kokpitteki balta bir “silah” olarak değil, uçağın acil durum ekipmanlarından biri olarak bulunuyor. Ancak son olay, normal şartlarda hayat kurtarmak için taşınan ekipmanların kötüye kullanılması halinde ciddi bir güvenlik riskine dönüşebileceğini bir kez daha ortaya koydu.
