HAVA SOJ İçin Geri Sayım: Türkiye’nin Elektronik Harp Uçağı 2026 Sonunda Göreve Başlayacak

Türkiye’nin hava elektronik harp kabiliyetinde önemli bir aşama daha yaklaşıyor. TUSAŞ ana yükleniciliğinde geliştirilen HAVA SOJ, ASELSAN’ın ASOJ 23-A elektronik harp sistemleriyle donatılarak düşman hava savunma ve haberleşme sistemlerine karşı görev yapacak. İlk uçağın 2026 sonunda hizmete girmesi, dört uçaktan oluşan programın ise 2028’de tamamlanması bekleniyor.

HAVA SOJ, Türk Hava Kuvvetleri’nin elektronik harp kapasitesini havadan daha ileri bir noktaya taşıyacak sistemlerden biri olacak.

TUSAŞ ana yükleniciliğinde geliştirilen platformda ASELSAN’ın ASOJ 23-A Elektronik Harp sistemleri kullanılacak. Uçak, düşman hava savunma radarlarını ve haberleşme sistemlerini uzaktan tespit ederek elektronik destek ve elektronik taarruz görevleri gerçekleştirecek.

Buradaki temel amaç, dost savaş uçaklarının düşman hava sahasının derinliklerinde gerçekleştireceği görevler sırasında karşılaşabileceği radar ve haberleşme kaynaklı tehditleri baskılamak.

HAVA SOJ’un bu yönüyle doğrudan bir taarruz uçağından ziyade, hava harekatının önünü açan elektronik harp platformu olarak görev yapması planlanıyor.

ASOJ 23-A elektronik harp sistemleri kullanılacak

HAVA SOJ’un görev sistemlerinin merkezinde ASELSAN tarafından geliştirilen ASOJ 23-A bulunuyor.

Sistemin elektronik destek ve elektronik taarruz kabiliyetleri iki ana alanda şekilleniyor:

• Radar elektronik destek ve elektronik taarruz

• Haberleşme elektronik destek ve elektronik taarruz

Bu kabiliyetler sayesinde uçak, elektromanyetik spektrumda faaliyet gösteren tehditleri tespit edebilecek ve gerekli durumlarda bu sistemlere yönelik elektronik taarruz gerçekleştirebilecek.

Yüzlerce kilometre uzaktan tespit ve karıştırma

HAVA SOJ’un dikkat çeken özelliklerinden biri, görevlerini stand-off, yani tehdit bölgesine doğrudan girmeden uzaktan gerçekleştirebilmesi.

Platformun yüzlerce kilometre menzil içerisinde tehditleri tespit edebilmesi, yön ve konumlarını belirleyebilmesi ve uygun elektronik harp yöntemlerini kullanabilmesi hedefleniyor.

Aktif faz dizili elektronik tarama teknolojisinin kullanıldığı sistemin, geniş bir frekans bandında çalışması ve yüksek çıkış gücüyle elektronik taarruz gerçekleştirmesi planlanıyor.

Bu yapı, HAVA SOJ’un düşman hava savunma sistemlerinin radarlarını baskılamasına ve dost uçakların görevlerini daha güvenli şekilde gerçekleştirmesine imkan sağlayacak.

HAVA SOJ yalnızca radar karıştırmayacak

Platformun elektronik harp mimarisi yalnızca hava savunma radarlarına yönelik değil.

HAVA SOJ, düşman haberleşme sistemlerine ve veri linklerine karşı da elektronik harp görevleri gerçekleştirebilecek. Kompleks haberleşme yayınlarının tespit edilmesi ve gerektiğinde elektronik taarruz uygulanması bu kapsamda değerlendiriliyor.

Uçağın görev sistemleri aynı zamanda tehditlerin elektromanyetik ortamda tespit edilmesi, sınıflandırılması ve uygun karşı tedbirlerin uygulanmasına yönelik yetenekler içeriyor.

Bu kabiliyet, özellikle hava harekatında savaş uçaklarının kullandığı haberleşme ve veri bağlantılarının korunması açısından önem taşıyor.

Kendi savunma sistemleri de bulunacak

HAVA SOJ, düşman elektronik harp ve hava savunma sistemlerini baskılamak üzere görev yaparken kendisini koruyabilecek elektronik savunma sistemlerine de sahip olacak.

Platformda;

• Füze ikaz sistemi

• Radar ikaz sistemi

• Chaff/flare karşı tedbir sistemleri

• Yönlendirilmiş kızılötesi karşı tedbir sistemi (DIRCM)

• Atılabilir aktif sahte hedef/decoy sistemleri

gibi kabiliyetlerin bulunması planlanıyor.

Böylece HAVA SOJ’un yalnızca elektronik taarruz gerçekleştiren bir platform değil, aynı zamanda karşı tarafın hava savunma ve füze tehditlerine karşı kendi beka kabiliyetlerini de kullanabilen bir uçak olması hedefleniyor.

Global 6000 platformu kullanılacak

HAVA SOJ için taşıyıcı platform olarak Bombardier Global 6000 iş jeti seçildi.

Kanada üretimi uçaklar, TUSAŞ tarafından elektronik harp görevine uygun hale getiriliyor. Platformun yüksek irtifada uzun süre görev yapabilmesi, elektronik harp görevleri için önemli avantajlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Uçağın geniş gövde yapısı da çok sayıda elektronik harp sistemi, anten ve görev ekipmanının platforma entegre edilmesine imkan sağlıyor.

Dört HAVA SOJ üretilecek

HAVA SOJ programı kapsamında toplam 4 uçağın üretilmesi planlanıyor.

TUSAŞ ve ASELSAN arasında proje için Ağustos 2018’de sözleşme imzalanarak çalışmalar başlatıldı.

Programda kullanılan görev sistemlerinin milli imkanlarla geliştirilmesi ve yüksek yerlilik oranıyla üretilmesi hedeflendi.

Bu nedenle HAVA SOJ, Türkiye’nin hava platformları üzerinde elektronik harp kabiliyetlerini yerli sistemlerle kullanma açısından da önemli projelerden biri olarak öne çıkıyor.

İlk HAVA SOJ 2026 sonunda göreve hazırlanıyor

Programdaki takvime göre ilk HAVA SOJ uçağının 2026 sonunda hizmete girmesi, kalan uçakların teslimatlarının ise 2028 yılı içerisinde tamamlanması bekleniyor.

Dört uçaklık filo tamamlandığında Türk Hava Kuvvetleri, uzun menzilden elektronik destek ve elektronik taarruz gerçekleştirebilen özel görev uçaklarından oluşan yeni bir kapasiteye sahip olacak.

HAVA SOJ’un özellikle hava savunma sistemlerinin baskılanması, elektronik istihbarat, haberleşme sistemlerine karşı elektronik taarruz ve dost hava unsurlarının görev güvenliğinin artırılması gibi görevlerde kullanılması planlanıyor.

Bu yönüyle proje, Türkiye’nin yalnızca savaş uçakları ve insansız hava araçları alanında değil, modern hava harekatının kritik unsurlarından biri olan elektronik harp alanında da kapasitesini genişletiyor.