THY 600 adetlik uçak siparişini erteliyor… Pratt&Whitney motorlarının bitmeyen sorunları

Türk Hava Yolları, tarihinin en büyük uçak siparişi için son dönemece girdi. Bir süredir gündemde olan alımda motor konusundaki kararın netleşmesinden sonra harekete geçilecek. THY 400’ü tek koridorlu, 200’ü de geniş gövdeli toplam 600 adet uçak siparişi vermeyi hedefliyor.

featured

Türk Hava Yolları, tarihinin en büyük uçak siparişi için son dönemece girdi. Bir süredir gündemde olan alımda motor konusundaki kararın netleşmesinden sonra harekete geçilecek. THY 400’ü tek koridorlu, 200’ü de geniş gövdeli toplam 600 adet uçak siparişi vermeyi hedefliyor.

Bu sipariş yıl içinde gelen Air India’nın 470, IndiGo’nun da 500 adetlik dev siparişlerini geride bırakacak alım konusunda uzun süredir THY pazarlıklarını sürdürüyor.

THY’nin yabancı havacılık editörleri ile yaptığı toplantıya katılan Airlineweekly’nin haberine göre THY Mali İşlerden Sorumlu Genel Müsür Yardımcısı Doç. Dr. Murat Şeker geçtiğimiz perşembe günü yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Hangi uçak tipinin yerleştireceğimize karar vermeye çalışırken, hangi motor tiplerini alacağımızı ve buna ek olarak ne tür bir bakım sözleşmesi alacağımızı araştırmaya da çok yakınız. Henüz herhangi bir karar açıklamamamızın nedeni bu”

Pratt&Whitney motorlarının bitmeyen sorunları

Geçtiğimiz Temmuz ayının sonunda, Pratt & Whitney tarafından A320neo ailesi için geliştirilen PW1100 serisi motorlar konusunda yeni bir teknik bülten yayınlandı. Toplam 1200 motorda parça değişimi yapılacak.

Sorun, belirli parçaların beklenenden daha hızlı aşınması. Pratt&Whitney, eylül ayı sonuna kadar 200 motorun incelemesi ve gerekli modifikasyonunun yapılmasını hedefliyor.

Halen THY filosundaki A321neo’larda Pratt&Whitney serisi motor kullanılıyor. Uçak hizmeti girdikten bu yana sorun yaşanıyor. Pegasus ise aynı uçak tipinde CFMI’ın Leap 1 motorunu tercih etmişti. 36 adetlik daha A321neo siparişi veren Pegasus Havayolları henüz hangi motoru alacağını açıklamış değil.

Agresif büyüme yorumu

Airlineweekly’nin haberinde THY’nin oldukça agresif büyüdüğüne dikkat çekildi. Geçen yıla göre kapasite yüzde 14 artarken THY Amerika kıtasında 2021’den bu yana uçuş ağına Dallas-Fort Worth, Newark, Seattle ve Vancouver’a rotalar ekledi. Detroit uçuşları da kasımda başlayacak.

Ayrıca Avrupa, Afrika, Orta Doğu, Orta Asya ve Doğu Asya’ya da birçok yeni rota ekledi.

Avustralya için Singapur üzerinden Sidney ve Melbourne’e uçuş planı yapılıyor. Bu pazarda THY Körfez Bölgesindeki taşıyıcılar ile rekabet edecek.

Derginin haberinde bu adımlar, Murat Şeker tarafından şöyle değerlendirildi:

“Normalde, bu tempolu genişleme ciddi bir finansal patlama riskine işaret eder. Ama THY için geçerli değil. Her yıl agresif büyümeye rağmen, İstanbul merkezinin avantajlı coğrafyasıyla desteklenerek olağanüstü karlar elde etmeye devam ediyor.

Yeni havalimanı İstanbul Havalimanı ile birlikte (bu arada şu anda geniş kullanılabilir havaalanı kapasitesine sahip bir merkez ki bu, şehrin yeni havalimanı 2018’in sonlarında açılana kadar Türkler için kısıtlayıcı bir faktördü) bu kapasite artış için alt yapı oluşturuyor.

Geçen çeyrekte THY, faaliyet marjının kapasite büyüme rakamıyla, yani %14 ile eşleştiğini gördü. Bu, 2019’un aynı çeyreğinde yönettiği kabaca başabaş faaliyet sonucundan çok daha iyiydi.

Çoğu havayolu şirketi için hızlı büyüme tehlikelidir. Çünkü boş koltukların veya en düşük tarifeden bilet ücreti şirketin mali durumuna olumsuz etki yapar. Benzer durum ek koltuklarını kârlı getirilerle doldurmaya devam eden THY için geçerli olmadı.

Bunu, geçen çeyrekte Türk’ün uluslararası transfer yolcularını yıldan yıla %22 oranında, Covid öncesi seviyelerin %23 üzerine çıkarmasına olanak sağlayan İstanbul merkezinin gücü sayesinde yapabilir.

THY’nin 2018’de transit oranı yüzde 55’di. Bu yılın ilk yarısında yüzde 57 olarak gözlemledik.

Detroit örneği

Örneğin, Detroit’ten İstanbul’a uçması gereken çok fazla insan yok. Ancak Detroit’ten dünyanın Türklerin uçtuğu bir yerine uçması gereken birçok insan var – Asya’daki tesislere seyahat eden otomobil yöneticileri, Detroit’in Orta Doğu’daki ailelerini ziyaret etmek için seyahat eden büyük Arap-Amerikalı nüfusu, doğu Avrupa’yı ziyaret eden turistler vb.

Bu, bir rotanın ağına nasıl başarılı bir şekilde bağlanabileceğinin sadece bir örneğidir. Delta Detroit-İstanbul’u deneseydi, rekabet etmek için çok az şansı olurdu.

THY, tıpkı sektördeki herkes gibi pandemi sırasında mücadele etti. Ancak, herhangi bir büyük havayolunun en az etkilenenleri arasındaydı ve hızla genişlemeci ve kârlı benliğe geri döndü. Pandemi dönemi şokunu tamponlayan önemli şey, şu anda dünya pazarında düşüşe geçen kargo işiydi – kargo gelirleri yıldan yıla %44 düştü ve şimdi geçen yılki %27’den şirket gelirlerinin sadece %13’ünü oluşturuyor. Bununla birlikte, kargo getirileri 2019’dakinden “önemli ölçüde daha yüksek” olmaya devam ediyor (%35 daha yüksek gibi). THY yönetime göre Turkish Cargo, küresel ortalamanın %10 üzerinde birim gelire sahip.

Kargo düştü, yolcu arttı

Kargo gelirlerindeki dik düşüşe rağmen, yolcu satışlarındaki %31’lik artış sayesinde toplam gelirler geçen çeyrekte %14 arttı. Bunun bir nedeni Asya’nın yeniden açılmasıydı. Bir diğeri, Amerika’ya giden rotalarda son derece güçlü performanstı ve premium seyahate olan talebin artmasıyla desteklendi.

THY’nin ağ kapsamı göz önüne alındığında stratejik bir avantaja sahip olduğu Afrika, “Nispeten iyi performans gösterdi”

Rusya’dan bahsedilmedi

Airlineweekly’nin haberinde THY yöneticilerinin Rusya’dan bahsetmedilği ifade edildi. Ancak daha önce Avrupa’da transit geçen veya tatil yapan birçok Rus şimdi Türkiye’de yaptığı için piyasa şu anda kesinlikle kazançlı bir pazar.

Avrupa, mevcut yaz çeyreğinde büyüyecek bir trend olan Türkiye’ye gelen turizmin patlaması sayesinde kısmen başarılı oldu. Ancak Avrupa’nın sıkışık hava sahası operasyonel sorunlar taşıyor.

Wizz Air gibi düşük maliyetli taşıyıcılar, verimi düşüren Orta Doğu’ya doğru genişliyor. Orta Doğu’da rekabet ve kapasite de artıyor ve kilit İsrail pazarı ülke çapındaki siyasi protestolar nedeniyle talebin azaldığını gördü. Ayrıca Ortadoğu’da okul sezonuna daha erken bir başlangıç bu yıl yaz turizm sezonunu kısalttı.

Bununla birlikte, genel olarak, THY ağındaki seyahat talebi güçlü olmaya devam ediyor, bu eğilim ileriye dönük rezervasyonlarda hala belirgin. Daha da önemlisi, havayolu, ağı genişleme ile çeşitlenirken talepte mevsimsel dalgalanmaların ılımlı olduğunu da görüyor.

Daha ucuz yakıt doğal olarak Türk’ün ikinci çeyrek kazançlarını artırdı. Ama akaryakıt fiyatları o zamandan beri yükseldi. İşçilik, yer hizmetleri, yemek servisi, hava trafik kontrolü ve bakım dahil olmak üzere yakıt dışı maliyetler de bazı durumlarda keskin bir şekilde arttı.

Bununla birlikte, kapasite artışı, ekstra maliyetlerin daha fazla gelir üreten koltuklara yayılmasına yardımcı oluyor.

İç hatlar küçülüyor

İç hat pazarı, pandemi öncesi olduğundan daha küçük olmaya devam ediyor. Ancak bu durum THY’nin genel işi için o kadar da önemli değil. Satışlarının sadece %12’si Türkiye’den geliyor ve Türk Lirası gelirinin sadece %8’ini oluşturuyor. Buna karşın maliyetlerinin %29’u TL cinsinden.

Filo yapısı

THY, şu anlık kapasite ihtiyaçlarının bir bölümü wet lease olarak adlandırılan ekipleri ile kiralama ile çözüyor.

Murat Şeker, ”İleriye dönük olarak niyetimiz, önümüzdeki beş yıl içinde ASK’ler açısından kapasiteyi yıllık bazda yaklaşık %7 ila %10 artırmaktır. 2023’ü yılın başındaki 394 uçaklık filo, yıl sonunda 435 uçağa ulaşacak. Rakam, 2025’te 500’e ve 2028’de de 600’e ulaşacak” dedi.

Bir başka konu da AnadoluJet. Ayrı bir marka haline gelecek yapı AJet adını alacak. Diğer taraftan THY, Thai Havayolları ile ayrı bir ortak girişim adımı attı. Doğu Asya ve Amerika’da ortak girişim ortakları eklemeyi umuyor. Bununla birlikte, bir Avrupa ortak girişimiyle ilgilenmiyor (yıllar önce Star Alliance ortağı Lufthansa ile bir bağlantıyı tartıştığı söyleniyordu).

Yeterli uçak bulunabilirse…

Dünyanın dört bir yanındaki diğer havayolları gibi, Türkçe de “yeterli uçak bulunabilirliği eksikliğinden, OEM tedarik zincirindeki üretim sorunlarından, motor dayanıklılık sorunlarından ve sıkışık Avrupa havacılıklarından” bahsediyor ve hepsi “sağlam talep ortamında kısıtlamalar” olarak hareket ediyor.

Murat Şeker, “Sektörün arz-talep dengesizliğinin en azından yıl sonuna kadar devam etmesini bekliyoruz.”

Özetle, Türkçe kendisini “kendisini yeni normale başarılı bir şekilde adapte eden ve yılın ilk yarısında 2019’un kapasite seviyesini neredeyse %25 aşan birkaç küresel taşıyıcı arasında” ilan ediyor. Aslında, güçlü talebin maliyet enflasyonunu telafi etmekten daha fazlasını beklemesi için kar rehberliğini bile artırdı. (TolgaÖzbek)

0
mutlu
Mutlu
0
komik
Komik
4
alk_
Alkış
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
sinirli
Sinirli
THY 600 adetlik uçak siparişini erteliyor… Pratt&Whitney motorlarının bitmeyen sorunları

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir