SITA 2025 Etki Raporu, küresel havacılık sektörünün önümüzdeki yıllarda yılda 10 milyar yolcuya hizmet verebilmek için dijital dönüşüme hız verdiğini ortaya koydu. Rapora göre yapay zekâ, biyometrik kimlik doğrulama ve dijital altyapılar sayesinde sınır geçişleri saniyelere inerken, hava koşullarından kaynaklanan gecikmeler ve kayıp bagaj oranlarında önemli düşüş sağlandı.
Sektör dijital dönüşümle büyümeyi hedefliyor
Havacılık teknolojileri şirketi SITA tarafından yayımlanan 2025 Etki Raporu, küresel hava taşımacılığı sektörünün önümüzdeki yıllarda yaşayacağı büyümenin temelinde dijital teknolojilerin yer alacağını ortaya koydu.
Rapora göre, Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verileri doğrultusunda önümüzdeki 20-25 yıl içinde yıllık yolcu sayısının 8 milyara, 2050 yılı itibarıyla ise 10 milyara yaklaşması bekleniyor. Bu büyümenin ise yeni terminaller ve altyapılar kadar, yazılım tabanlı çözümler ve akıllı teknolojiler sayesinde yönetileceği vurgulandı.
David Lavorel: Altyapıyı iki katına çıkarmadan iki kat fazla yolcu taşımalıyız
SITA CEO’su David Lavorel, havacılık sektörünün önündeki en büyük sorunun mevcut altyapıyla artan yolcu talebini karşılamak olduğunu belirterek şunları söyledi:
“2050 yılına kadar yıllık yolcu sayısının 10 milyara ulaşması beklenirken artık yanıtlamamız gereken temel soru şu: Altyapımızı iki katına çıkarmadan iki kat daha fazla yolcuya nasıl hizmet verebiliriz?”
Lavorel, yapay zekâ, biyometrik doğrulama ve dijital operasyon yönetiminin artık pilot uygulama olmaktan çıkıp sektörün temel unsurlarından biri haline geldiğini ifade etti.
Pasaport kontrolü 10 saniyeye kadar düştü
Rapora göre dijital kimlik teknolojileri sınır geçişlerinde önemli kolaylıklar sağlıyor.
Singapur’da vatandaşlar, pasaport göstermeden yalnızca 10 saniyede yüz ve iris biyometrisiyle sınır kontrolünden geçebiliyor.
Aruba’da ise dijital seyahat kimliği ve biyometrik doğrulama sayesinde ön onayı tamamlanan yolcuların sınır işlemleri 8 saniyede tamamlanıyor. Bu uygulama önceki sisteme göre yüzde 78 daha hızlı işlem yapılmasını sağlıyor.
SITA destekli risk değerlendirme sistemleri ise her yıl 271 milyondan fazla yolcunun güvenlik analizini, yolcu varış noktasına ulaşmadan önce 4 saniyeden kısa sürede gerçekleştiriyor.
Yapay zekâ yakıt tasarrufu ve emisyon azaltımına katkı sağladı
Raporda, yapay zekânın operasyonel verimlilikteki rolüne de dikkat çekildi.
SITA OptiFlight sistemi, makine öğrenmesi ve dijital ikiz teknolojisiyle pilotlara en verimli uçuş profillerini öneriyor. Sistem, 2025 yılında 2,9 milyon uçuşu analiz ederek 127 bin 732 ton yakıt tasarrufu sağlanmasına ve 403 bin 633 ton CO₂ emisyonunun önlenmesine katkıda bulundu.
Öte yandan Toronto Pearson ve Abu Dhabi Havalimanı‘nda kullanılan yapay zekâ destekli Total Airport Management çözümleri, uçak dönüş sürelerini kısaltarak havalimanı operasyonlarının daha verimli yürütülmesini sağlıyor.
Kayıp bagaj oranı yüzde 90 azaldı
Yolcu deneyimini iyileştirmeye yönelik dijital uygulamalar da raporda öne çıktı.
Apple AirTag ve Google destekli konum paylaşımı entegrasyonunun SITA WorldTracer® sistemiyle birlikte kullanılması sayesinde kayıp bagaj sayısında yüzde 90 oranında azalma sağlandı.
Ayrıca Thai Airways tarafından kullanılan SITA WorldTracer Auto Reflight sistemi sayesinde aksayan bagajların yeniden yönlendirilme süresi 3 dakikadan 1 saniyeye indirildi.
Hava koşullarına bağlı gecikmeler yüzde 65 azaldı
Fransa’daki Reims Hava Trafik Kontrol Merkezi‘nde gerçekleştirilen pilot uygulamada, gerçek zamanlı hava durumu verilerinin hava trafik kontrolörleriyle paylaşılması sayesinde hava koşullarından kaynaklanan gecikmeler yüzde 65’e kadar azaltıldı.
Sadece 21 günlük uygulama süresince yaklaşık 105 bin dakikalık gecikmenin önüne geçildiği belirtildi.
Raporda ayrıca, geçtiğimiz yıl yaşanan CrowdStrike kaynaklı küresel sistem kesintisi sırasında 460’tan fazla uçuşun SITA altyapısı sayesinde kesintisiz sürdürüldüğü bilgisine de yer verildi.
Gelirini artırırken karbon emisyonunu azaltmayı başardı
SITA’nın finansal performansına da yer verilen raporda, şirketin 2025 yılı gelirinin yüzde 7 artışla 1,71 milyar dolar seviyesine ulaştığı açıklandı.
Şirket ayrıca sürdürülebilirlik hedefleri kapsamında karbon emisyonlarını bir önceki yıla göre yüzde 1,3, 2019 yılına göre ise toplam yüzde 32 oranında azalttığını duyurdu. Dünya genelindeki SITA ofislerinde kullanılan elektriğin yüzde 90’ının yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandığı belirtildi.
