ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, TAYFUN Blok-4 ve GEZGİN füzelerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İkinci, TAYFUN Blok-4’ün çok yakında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine gireceğini, GEZGİN için ise test ve kalifikasyonların ardından seri üretime geçileceğini söyledi.
Türkiye’nin uzun menzilli füze kabiliyetini geliştirmeye yönelik projeleri arasında yer alan TAYFUN Blok-4 ve GEZGİN, farklı görevleriyle dikkat çekiyor. TAYFUN Blok-4 hipersonik balistik füze olarak öne çıkarken, GEZGİN ise uzun menzilli seyir füzesi konseptiyle geliştiriliyor.
TAYFUN Blok-4 envantere giriyor
ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, TRT Haber’e yaptığı açıklamada TAYFUN Blok-4 füzesinin çok yakında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine gireceğini belirtti.
İkinci, TAYFUN Blok-4’e ilişkin takvime dair daha ayrıntılı bir tarih paylaşmadı. Açıklama, Türkiye’nin yeni nesil balistik füze kapasitesinde önemli bir aşamaya gelindiğini ortaya koydu.
TAYFUN Blok-4 nedir?
TAYFUN Blok-4, ROKETSAN tarafından geliştirilen hipersonik balistik füze sistemidir. TAYFUN ailesinin daha gelişmiş versiyonu olarak tasarlanan Blok-4, önceki versiyona göre daha büyük ve daha yüksek kapasiteye sahip bir füze olarak öne çıkıyor.
Yaklaşık 10 metre uzunluğunda ve 7,2 ton ağırlığında olduğu açıklanan TAYFUN Blok-4, IDEF 2025’te ilk kez kamuoyuna gösterildi. ROKETSAN, sistemi hipersonik füze olarak tanımlarken, füzenin çok maksatlı harp başlığıyla farklı stratejik hedeflere karşı kullanılabileceğini belirtiyor.
TAYFUN Blok-4’ün hedefleri arasında hava savunma sistemleri, komuta-kontrol merkezleri, askeri hangarlar ve kritik askeri tesisler bulunuyor.
TAYFUN Blok-4’ün menzili ne kadar?
TAYFUN Blok-4’ün kesin menzili ROKETSAN tarafından resmi olarak açıklanmış değil. Açık kaynaklarda ise füzenin menzilinin 1.000 kilometre civarında olabileceğine yönelik değerlendirmeler bulunuyor. Bazı kaynaklarda daha yüksek tahminler de yer alıyor ancak bunlar resmi olarak doğrulanmış rakamlar değil.
Bu nedenle TAYFUN Blok-4 için haber metinlerinde “yaklaşık 1.000 kilometre olarak tahmin ediliyor” ifadesinin kullanılması daha doğru olacaktır.
Karşılaştırma açısından, TAYFUN ailesinin mevcut versiyonu için açıklanan menzil 800 kilometreye kadar çıkıyor. TAYFUN’un 2022 yılında gerçekleştirilen ilk testinde ise 561 kilometrelik bir uçuş mesafesine ulaşıldığı açıklanmıştı.
TAYFUN Blok-4 neden önemli?
TAYFUN Blok-4’ün en önemli özelliklerinden biri, yüksek hız ve uzun menzili aynı platformda bir araya getirmesi.
Hipersonik hızlara ulaşabilen balistik füzeler, hedefe ulaşmak için çok kısa süreler gerektirdiğinden savunma sistemleri açısından daha zorlu bir tehdit oluşturabiliyor.
TAYFUN Blok-4’ün mobil fırlatma sistemi üzerinden kullanılabilmesi de önemli bir avantaj sağlıyor. Mobil konuşlanma, füze sisteminin farklı noktalara taşınabilmesine ve fırlatma unsurlarının hayatta kalma kabiliyetinin artırılmasına imkan veriyor.
GEZGİN için seri üretim hazırlığı
Murat İkinci, Türkiye’nin uzun menzilli seyir füzesi projelerinden GEZGİN hakkında da önemli bilgiler verdi.
GEZGİN’in başarılı atışlar sonrasında kısa süre içerisinde ROKETSAN’da seri üretime alınmasının hedeflendiğini belirten İkinci, bu kapsamda hazırlıkların tamamlandığını ifade etti.
İkinci, “Testleri ve kalifikasyonları tamamlanınca seri üretime girecek” diyerek projenin mevcut aşamasına ilişkin bilgi verdi.
GEZGİN nedir?
GEZGİN, Türkiye’nin uzun menzilli seyir füzesi geliştirme projelerinden biri. Proje, özellikle uzak mesafedeki stratejik hedeflere yönelik hassas vuruş kabiliyeti kazandırmayı amaçlayan bir sistem olarak öne çıkıyor.
Seyir füzeleri, balistik füzelerden farklı olarak hedefe doğru büyük ölçüde atmosfer içerisinde ve kontrollü bir uçuş profiliyle ilerleyen sistemlerdir. Bu nedenle GEZGİN ile TAYFUN Blok-4 aynı sınıfta olmayan iki farklı füze olarak değerlendirilmelidir.
GEZGİN’in çoklu platform kullanımına yönelik bir mimariye sahip olabileceğine ilişkin değerlendirmeler bulunurken, projenin özellikle uzun menzilli kara hedeflerine karşı stratejik vuruş kabiliyeti açısından önem taşıması bekleniyor.
GEZGİN’in menzili ne kadar?
GEZGİN’in menzili henüz resmi olarak açıklanmış değil. ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de son açıklamasında füzenin menziline ilişkin net bir rakam vermedi.
İkinci, Türkiye’nin envanterinde yeterince uzun menzilden angajman sağlayabilecek hem balistik hem de seyir füzelerinin bulunacağını ifade etti.
Açık kaynaklarda GEZGİN için 1.000 kilometrenin üzerinde menzil tahminleri yer alsa da bu rakamın resmi olarak doğrulanmadığının altını çizmek gerekiyor. Bu nedenle GEZGİN’in gerçek menzilinin test ve kalifikasyon süreci tamamlanana kadar netleşmesi bekleniyor.
GEZGİN’in benzer füzeleri hangileri?
Görev konsepti bakımından GEZGİN için en sık verilen uluslararası karşılaştırmalardan biri ABD yapımı Tomahawk. Bunun nedeni, her iki sistemin de uzun menzilli seyir füzesi konseptiyle stratejik kara hedeflerine yönelik derin vuruş kabiliyeti sağlamayı amaçlaması.
Tomahawk dışında Güney Kore’nin Hyunmoo-3 ailesi de GEZGİN ile görev konsepti bakımından karşılaştırılabilecek sistemler arasında gösteriliyor. Ancak GEZGİN’in teknik özellikleri ve gerçek menzili henüz açıklanmadığı için bu karşılaştırmaların görev konsepti düzeyinde değerlendirilmesi gerekiyor.
Havadan atılan uzun menzilli seyir füzeleri arasında ise ABD’nin AGM-158 JASSM/JASSM-ER ve İngiltere-Fransa ortaklığındaki Storm Shadow/SCALP ailesi bulunuyor. Ancak bu sistemler temel olarak uçaklardan fırlatıldıkları için GEZGİN ile birebir aynı sınıfta değerlendirilmiyor.
GEZGİN ile Tomahawk arasındaki fark ne?
Tomahawk, GEZGİN için en yakın kavramsal karşılaştırmalardan biri olarak öne çıkıyor. Tomahawk, uzun menzilli ve hassas vuruş kabiliyetine sahip seyir füzesi olarak ABD’nin yanı sıra bazı müttefik ülkelerin deniz kuvvetlerinde de kullanılıyor.
GEZGİN’in geliştirilmesiyle Türkiye’nin de uzun menzilli seyir füzesi kapasitesini yerli imkanlarla oluşturması hedefleniyor.
Ancak GEZGİN’in menzili, harp başlığı, motoru, uçuş profili ve nihai güdüm mimarisi gibi kritik teknik özelliklerin önemli bölümü kamuoyuna açıklanmış değil. Bu nedenle GEZGİN’i doğrudan Tomahawk’ın Türk eşdeğeri olarak nitelendirmek yerine, benzer görev konseptine sahip yerli bir uzun menzilli seyir füzesi olarak tanımlamak daha doğru.
TAYFUN Blok-4 ve GEZGİN arasındaki fark ne?
TAYFUN Blok-4 ve GEZGİN farklı füze sınıflarına ait.
TAYFUN Blok-4, temel olarak balistik füze konseptinde geliştiriliyor. Yüksek hız, kısa reaksiyon süresi ve uzun menzil gibi özellikleriyle stratejik hedeflere yönelik hızlı vuruş kabiliyeti sağlaması amaçlanıyor.
GEZGİN ise seyir füzesi konseptinde. Seyir füzeleri hedefe doğru daha alçak irtifalarda ilerleyebilen, uçuş sırasında yönlendirme ve seyrüsefer sistemlerinden yararlanan hassas vuruş sistemleri olarak öne çıkıyor.
Bu nedenle Türkiye’nin iki projeyle birlikte hem balistik hem de seyir füzesi alanında uzun menzilli vuruş kapasitesini geliştirmesi hedefleniyor.
İHA-300-ER’den 300 kilometrenin üzerinde menzil
Murat İkinci’nin açıklamasında öne çıkan bir diğer sistem ise 300-ER füzesi oldu.
İkinci, 300-ER’nin İHA’lardan 300 kilometrenin üzerinde, savaş uçaklarından ise 500 kilometrenin üzerinde angajman sağlayabilecek havadan atılan balistik füze sistemi olduğunu belirtti.
ROKETSAN da 300 ER’yi jet ve SİHA platformlarından atılabilecek, bırakma irtifası ve hızına bağlı olarak 500 kilometrenin üzerinde menzile ulaşabilecek bir sistem olarak tanımlıyor.
Bu kabiliyet, Türkiye’nin savaş uçakları ve insansız hava araçlarının düşman hava savunma sistemlerinin etkili menziline girmeden uzaktan angajman gerçekleştirmesine imkan sağlayabilecek.
“SİHA’larımız hava savunma sistemlerine yaklaşmadan angaje olabilecek”
İkinci, “Çelik Pençeler” olarak nitelendirdiği balistik füze ailesinin İHA ve savaş uçaklarının kabiliyetlerini artırdığını belirtti.
Özellikle İHA-230 sonrasında SİHA’ların hava savunma sistemlerine yaklaşmadan uzaktan angajman gerçekleştirebilecek bir kapasiteye ulaştığını ifade eden İkinci, bu kabiliyetin hava savunma sistemlerinin uzaktan baskılanmasında önemli bir avantaj sağlayacağını vurguladı.
Türkiye’nin uzun menzilli füze kapasitesi genişliyor
TAYFUN Blok-4, GEZGİN ve 300-ER gibi projeler, Türkiye’nin farklı platformlardan uzun menzilli hassas vuruş kabiliyeti geliştirme hedefinin parçaları olarak öne çıkıyor.
TAYFUN Blok-4 ile karadan karaya hipersonik balistik füze kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenirken, GEZGİN ile uzun menzilli seyir füzesi alanında yeni bir kabiliyet oluşturulması amaçlanıyor.
300-ER ise bu kapasiteyi savaş uçakları ve insansız hava araçlarına taşıyarak hava platformlarının düşman hava savunma sistemlerine karşı daha uzaktan angajman yapabilmesini hedefliyor.
ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci’nin son açıklamaları, Türkiye’nin balistik füze, seyir füzesi ve havadan atılan uzun menzilli mühimmat alanlarında aynı anda yeni kabiliyetler geliştirdiğini ortaya koydu.
