NATO, hava erken ihbar ve kontrol filosunu yenileme kapsamında önemli bir karara imza attı. İttifak, uzun yıllardır görev yapan E-3 Sentry AWACS uçaklarının yerine İsveç üretimi Saab GlobalEye platformlarını tercih etti.
NATO’dan 10 adet GlobalEye kararı
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen Savunma Sanayii Forumu’nda yaptığı açıklamada, müttefik ülkelerin 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarik edilmesi konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu.
Yaklaşık 600 milyon dolar birim maliyete sahip olduğu belirtilen GlobalEye uçaklarının toplam program değerinin 6 milyar dolara ulaşabileceği değerlendiriliyor.
İsveç: Büyük bir gurur
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, kararın ülkesi açısından tarihi önem taşıdığını belirterek, “Bu an İsveç için büyük bir gurur kaynağı, NATO’ya sağlayacağı katkılar açısından ise daha da büyük bir onurdur. 2027 yılına kadar GlobalEye uçaklarının İsveç üslerinden operasyon yürüttüğünü göreceğiz.” ifadelerini kullandı.
E-7 Wedgetail planı rafa kalktı
NATO’nun Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü (iAFSC) projesi kapsamında Avrupa merkezli bir çözümü tercih etmesi, daha önce gündemde bulunan Boeing E-7A Wedgetail alım planının iptal edilmesinin ardından geldi.
İttifak, başlangıçta 6 adet E-7A Wedgetail tedarik etmeyi planlamıştı. Ancak bazı müttefik ülkeler, stratejik ve finansal gerekçelerle projeden çekildi.
Süreçte ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump döneminde programın iptal edilmesinin gündeme gelmesi de kararın değişmesinde etkili oldu. Daha sonra ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Kongre’den gelen tepkiler üzerine bu kararı geri çekmişti.
GlobalEye neler sunuyor?
Saab GlobalEye, Bombardier Global 6000 iş jeti platformu üzerine geliştirilen yeni nesil Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AEW&C) uçağı olarak öne çıkıyor.
Platform, gelişmiş Erieye ER AESA radarı sayesinde hava, kara ve deniz hedeflerini aynı anda takip edebiliyor. Uzun menzilli gözetleme kabiliyeti, düşük işletme maliyetleri ve çok görevli yapısıyla GlobalEye’ın, NATO’nun yeni nesil hava gözetleme konseptinin temel unsurlarından biri olması bekleniyor.
