Hürmüz Boğazı’ndaki kriz sonrası jet yakıtı fiyatları iki katına çıkarken, hava yolu şirketleri maliyet baskısı nedeniyle uçuş iptallerine yönelmeye başladı. Türkiye ise güçlü rafineri altyapısı sayesinde bölgede öne çıkıyor.
ABD-İran gerilimi sonrası Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler, küresel havacılık sektöründe jet yakıtı krizini derinleştirdi.
Ham petrol fiyatlarındaki artış sınırlı kalırken, jet yakıtı fiyatlarının çatışma öncesine göre yaklaşık iki katına çıkması hava yolu şirketleri üzerinde ciddi maliyet baskısı oluşturdu.
Havayolları uçuş iptallerine başladı
Uzmanlara göre artan yakıt maliyetleri nedeniyle bazı hava yolu şirketleri yaz sezonunda kapasite azaltımı ve uçuş iptallerine yöneliyor.
Airports Council International Asia-Pacific & Middle East Genel Direktörü Stefano Baronci, yüksek jet yakıtı maliyetlerinin bilet fiyatlarını artıracağını ve yolcu talebini baskılayacağını söyledi.
Baronci, havalimanları için en büyük riskin yakıt kıtlığından çok yükselen fiyatlar olduğunu belirtti.
Bilet fiyatlarında düşüş beklenmiyor
Sektör temsilcileri, kısa vadede uçak bileti fiyatlarında gerileme beklenmediğini ifade ediyor.
Jet yakıtı fiyatlarının bazı dönemlerde varil başına 200 dolar seviyesini aşması, hava yolu şirketlerinin maliyetlerini ciddi şekilde yükseltti.
Bu durumun özellikle kârlılığı düşük hatlarda yeni iptallere yol açabileceği değerlendiriliyor.
Türkiye krizden avantajlı çıkabilir
Küresel havacılıkta yakıt tedarik endişeleri büyürken, Türkiye’nin jet yakıtında net ihracatçı konumunda olması dikkat çekiyor.
EPDK verilerine göre Türkiye, 2023 yılında yaklaşık 5,3 milyon ton havacılık yakıtı ihraç etti.
Bu rakam birçok Avrupa ülkesinin toplam ithalat seviyesini geride bıraktı.
Rafineriler kritik rol oynuyor
Türkiye’nin avantajının temelinde ise:
- Tüpraş rafinerileri
- SOCAR bünyesindeki STAR Rafinerisi
bulunuyor.
Rusya, Irak ve Azerbaycan’dan gelen ham petrolün işlenmesiyle Türkiye hem iç tüketimi karşılıyor hem de ihracat gerçekleştiriyor.
İstanbul Havalimanı için büyük yakıt anlaşmaları
2025 itibarıyla yapılan yeni anlaşmalarla birlikte İstanbul Havalimanı için yıllık 2,5 milyon tonun üzerinde yerli jet yakıtı arzı güvence altına alındı.
Bu kapsamda:
- Tüpraş yılda 1,8 milyon ton
- SOCAR STAR Rafinerisi ise yılda 700 bin ton
tedarik sağlayacak.
Uzmanlar, Türkiye’nin mevcut altyapısıyla bölgesel havacılık yakıt merkezi olma potansiyelini güçlendirdiğini değerlendiriyor.
