İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 16 Temmuz 2026 tarihinde Kiev’e gerçekleştirdiği ziyarette Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile bir araya geldi.
Görüşmenin ardından yapılan açıklamada, İngiltere’nin İsveç ile birlikte çalışarak Gripen E savaş uçaklarının Ukrayna’ya teslim edilmesi ve operasyonel hale getirilmesi sürecine destek vereceği bildirildi.
300 milyon euroluk destek paketi
Yaklaşık 345 milyon ABD doları değerindeki finansman paketinin;
- Ukraynalı pilot ve teknik personelin eğitimi,
- Uçuş simülatörleri,
- Yedek parça tedariki,
- Bakım ve operasyonel destek altyapısı
için kullanılacağı açıklandı.
İlk Gripen filosu 2029’da göreve başlayacak
Plan kapsamında Ukrayna’nın 2029 yılına kadar 16 adet Saab Gripen E savaş uçağından oluşan ilk filosunu operasyonel hale getirmesi hedefleniyor.
Saab, Haziran 2026’da İsveç Savunma Malzeme İdaresi ile Ukrayna için üretilecek 16 Gripen E savaş uçağını kapsayan yaklaşık 2,45 milyar dolarlık sözleşme imzalamıştı.
Uçakların teslimatlarının 2029 ve 2030 yıllarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
“Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirecek”
Başbakan Keir Starmer, sağlanacak desteğin Ukrayna’nın hava savunma kapasitesini önemli ölçüde artıracağını belirterek, gelişmiş Gripen savaş uçaklarının en kısa sürede Ukrayna hava sahasında görev yapabilmesi için gerekli desteğin verileceğini söyledi.
İngiltere hükümeti ayrıca Gripen programının ülke savunma sanayisi açısından da önem taşıdığına dikkat çekti.
Açıklamada, Saab UK ve Leonardo UK başta olmak üzere 50’den fazla İngiliz şirketinin Gripen tedarik zincirinde yer aldığı, programın yaklaşık 5 bin kişilik istihdamı desteklediği ifade edildi.
Gripen E neden öne çıkıyor?
Saab Gripen E, hava-hava, hava-yer ve keşif görevlerini yerine getirebilen yeni nesil tek motorlu çok rollü savaş uçağı olarak öne çıkıyor.
Sınırlı yer personeliyle işletilebilmesi, düşük bakım ihtiyacı ve dağınık üslerden operasyon yapabilme kabiliyeti nedeniyle Gripen E’nin Ukrayna’nın mevcut savaş koşullarına uygun platformlardan biri olduğu değerlendiriliyor.
Yeni Gripen filosunun, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin Sovyet yapımı savaş uçaklarından Batılı platformlara geçiş sürecinde önemli rol üstlenmesi bekleniyor.
Gripen C/D hibesi de değerlendiriliyor
İsveç ile Ukrayna, Ekim 2025’te hava gücü alanında iş birliğini kapsayan bir niyet mektubu imzalamıştı.
İsveç’in, Ukrayna’nın Gripen E/F alım programının tamamlanması şartıyla mevcut envanterinden 16 adede kadar Gripen C/D savaş uçağını hibe etme seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.
Ukraynalı pilot ve teknik personelin eğitimlerinin ise 2026 yılı içerisinde başlaması planlanıyor.
