İngiltere’de 2 binden fazla uçuşun iptal edilmesine ve yüz binlerce yolcunun mağdur olmasına yol açan hava trafik kontrol sistemindeki teknik arızanın, sisteme hatalı girilen bir askeri uçuş planından kaynaklanmış olabileceği öne sürüldü.
Krizin nedeni askeri uçuş planı olabilir
İtalyan basınından Corriere della Sera’nın Avrupa havacılık sektöründeki kaynaklara dayandırdığı habere göre, 8 Eylül’de başlayan krizin ilk bulguları, bir askeri uçağa ait uçuş planındaki hatalı bilgilerin İngiltere’nin hava trafik kontrol sistemi NATS’te ciddi bir arızaya yol açmış olabileceğine işaret ediyor.
İddiaya göre olay, 2023 yılında İngiltere’de yaşanan ve yüz binlerce yolcuyu etkileyen hava trafik kontrol krizine benzerlik taşıyor.
2023’te sisteme hatalı girilen sivil bir uçuş planı, uçuş planlama sisteminde büyük çaplı bir aksaklığa neden olmuştu. Söz konusu krizin havacılık sektörüne yaklaşık 82 milyon avroluk zarar verdiği belirtilmişti.
Askeri uçuş verileri de NATS sistemiyle bağlantılı
Bu kez yaşanan arızanın ise askeri havacılığa ait bir uçuş planıyla bağlantılı olabileceği iddia ediliyor.
Askeri uçuşlara ilişkin bilgiler farklı arayüzler üzerinden sisteme aktarılıyor. Ancak söz konusu verilerin hava trafik yönetim sisteminin diğer bölümleriyle iletişim kurması gerekiyor.
Avrupa havacılık sektöründen kaynaklar, NATS tarafından kullanılan sistemin eski ve oldukça karmaşık olduğunu savunuyor. Sistemin yüksek kapasiteyle çalışmasının da küçük bir teknik problemin çok daha geniş çaplı sonuçlara yol açmasına neden olabileceği belirtiliyor.
NATS: Arıza teknik bir sorundan kaynaklandı
İngiliz hükümeti, olayın gerçek nedeninin belirlenmesi için NATS’ten kapsamlı bir inceleme istedi.
NATS Üst Yöneticisi Martin Rolfe’nin bir hafta içinde hükümete rapor sunması bekleniyor.
NATS ise mevcut arızanın uçuş veri işleme sistemindeki teknik bir sorundan kaynaklandığını açıklarken, yaşanan olayın 2023’teki krizle aynı olmadığını belirtti.
Dolayısıyla askeri uçuş planının arızaya neden olduğu iddiası henüz kesinleşmiş değil.
2 binden fazla uçuş iptal edildi
Teknik arıza nedeniyle 8 Eylül’den bu yana İngiltere’deki havalimanlarında 2 binden fazla uçuş iptal edildi.
Cirium verilerine göre yalnızca 8 Eylül’de yaklaşık 5 bin 800 planlı uçuşun yüzde 30’undan fazlası iptal edildi veya gerçekleştirilemedi.
Başta Heathrow, Gatwick, Manchester ve Stansted olmak üzere çok sayıda havalimanında ciddi gecikmeler ve iptaller yaşandı.
Hava yolu şirketleri de yaşanan krizin ardından NATS yönetimine yönelik eleştirilerini artırdı.
CAA’dan kapsamlı rapor talebi
İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) de NATS ile temasa geçerek olayla ilgili kapsamlı bir rapor talep etti.
İnceleme sonucunda hava trafik kontrol sisteminin güvenilirliğini artırmak amacıyla ilave önlemlere ihtiyaç olup olmadığı değerlendirilecek.
İngiltere’de havacılık operasyonlarını geniş ölçekte etkileyen arızanın kesin nedeni ise NATS ve ilgili kurumların yürüteceği incelemenin ardından netleşecek.
