ABD’nin Florida eyaletinde 9 kişinin hayatını kaybettiği Learjet 60 kazasına ilişkin soruşturmada, uçağın yere çarpmadan önce havada parçalanmaya başlamış olabileceğine dair bulgulara ulaşıldı. NTSB yetkilisi Tom Chapman, enkaz parçalarının ana çarpma noktasından uzakta bulunabileceğini açıkladı. Uçağın yatay stabilizesinin kopmuş olabileceği yönündeki iddialar ise henüz doğrulanmadı.
ABD’nin Florida eyaletinde 1 Kasım 2026’da meydana gelen ve 9 kişinin yaşamını yitirdiği N722BD tescilli Bombardier Learjet 60 kazasına ilişkin soruşturmada yeni ayrıntılar ortaya çıktı.
ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) yetkilisi Tom Chapman, 2 Kasım’da düzenlenen basın toplantısında, ilk bulguların uçağın yere çarpmadan önce yapısal bütünlüğünü kaybetmeye başlamış olabileceğine işaret ettiğini bildirdi.
Chapman, “Uçağın çarpmadan önce parçalanmaya başladığına ilişkin bazı göstergeler mevcut. Enkazın bir bölümünü asıl çarpma noktasından uzakta bulabiliriz” ifadelerini kullandı.
Yatay stabilizenin kopmuş olabileceği iddiası
NTSB’nin açıklaması, kazaya ait araç kamerası görüntülerinde uçağın kuyruk bölümündeki yatay stabilizenin (horizontal stabilizer) görünmediği yönündeki değerlendirmeleri yeniden gündeme getirdi.
Sosyal medyada yayımlanan görüntülerin yakınlaştırılmış karelerinde, Learjet 60’ın yatay stabilizesinin bulunmadığı öne sürüldü.
Uçağın kuyruk bölümünde yer alan yatay stabilize, burun yukarı ve burun aşağı hareketlerini dengeleyerek hava aracının boylamsal stabilitesine katkı sağlıyor. Bu parçanın uçuş sırasında kopması, uçağın aerodinamik dengesini ve kontrol edilebilirliğini ciddi şekilde etkileyebilir.
Ancak NTSB, yatay stabilizenin koptuğunu veya olası bir kopmanın kazaya neden olduğunu henüz doğrulamadı. Parçalanmanın ne zaman başladığı ve hangi yapısal unsurların etkilendiği soruşturma kapsamında inceleniyor.
Pilotlar 35 bin feet irtifada buzlanma ve türbülans bildirdi
Kazaya karışan 2004 yapımı Learjet 60, Texas’taki Austin-Bergstrom Uluslararası Havalimanı’ndan Bahamalar’daki North Eleuthera Havalimanı’na gitmek üzere havalanmıştı.
Palm Beach County bölgesinde, Greenacres yakınlarında düşen uçakta bulunan 9 kişinin tamamı hayatını kaybetti.
Hava trafik kontrol merkeziyle yapılan telsiz görüşmelerine göre mürettebat, uçuşun son bölümünde yaklaşık 35 bin feet irtifada hafif buzlanma ve orta şiddette türbülans yaşadıklarını bildirdi.
Pilot, dış hava sıcaklığının eksi 47 derece olduğunu belirterek buzlanmanın kontrol edilebilir seviyede olduğunu ifade etti. Türbülans nedeniyle irtifada yaklaşık 700 feetlik değişimler yaşandığı da telsiz kayıtlarına yansıdı.
Mürettebat, yağışla karşılaşmalarının ardından 37 bin feet irtifaya tırmanmak için hava trafik kontrolünden izin istedi. Ancak bu talebin hemen sonrasında uçak hızla irtifa kaybetmeye başladı.
Mayday çağrısından sonra alçalma hızı dakikada 20 bin feeti aştı
Telsiz kayıtlarında pilotun önce dakikada 8 bin feetlik alçalma yaşadıklarını, ardından “Mayday, Mayday” çağrısıyla acil durum bildirdiği duyuldu.
Pilot daha sonra dakikada 10 bin feetlik alçalma yaşandığını, kısa süre sonra ise uçağın aşırı hız (overspeed) durumuna girdiğini ve dakikada 20 bin feet hızla alçaldığını hava trafik kontrol merkezine aktardı.
Mürettebatın son konuşmalarında alçalma hızının dakikada 22 bin feete ulaştığı da kayıtlara geçti.
Flightradar24 verilerine göre uçağın dikey alçalma hızı son bölümde dakikada 32 bin feetin üzerine çıktı. Hava aracından alınan son sinyal yaklaşık 8 bin 750 feet irtifadaydı.
Çarpmanın şiddetiyle büyük krater oluştu
Learjet 60, yerel saatle yaklaşık 12.50’de Greenacres bölgesinde, Military Trail yakınlarında yerleşim alanının girişindeki yola neredeyse dik açıyla çarptı.
Çarpmanın ardından büyük bir patlama meydana gelirken yol üzerinde derin bir krater oluştu. Uçağın enkaz parçaları çevreye yayıldı.
Florida Valisi Ron DeSantis, kazanın ardından yaptığı açıklamada görüntüleri sarsıcı olarak nitelendirdi ve uçağın adeta bir füze gibi yere çakıldığını söyledi.
Kaza bölgesindeki mobil evlerin bulunduğu yerleşim alanında güvenlik önlemleri alındı. Yaklaşık 77 mobil evin bulunduğu bölgedeki sakinler tahliye edildi.
NTSB soruşturmasında hava koşulları ve uçak yapısı inceleniyor
NTSB, Federal Havacılık İdaresi (FAA) ile birlikte kazanın nedenini araştırıyor.
Soruşturma kapsamında uçağın enkazı, uçuş kayıtları, hava koşulları, hava trafik kontrolüyle yapılan görüşmeler ve olası yapısal hasarlar inceleniyor.
NTSB yetkilileri, özellikle uçağın karşılaştığı meteorolojik koşulların soruşturmanın önemli başlıklarından biri olduğunu belirtiyor. Uçağın çarpmadan önce parçalanmış olabileceğine ilişkin bulgular nedeniyle enkaz arama çalışmalarının ana çarpma noktasının dışındaki alanları da kapsaması bekleniyor.
Kazanın kesin nedeni ve yatay stabilizenin olası kopuşuyla ilgili ayrıntılar, teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından netleşecek.
