Avrupa’nın doğu sınırında, Ukrayna-Rusya savaşının artçı şokları bu kez NATO topraklarını doğrudan sarsıyor. Letonya ordusundan yapılan son dakika açıklamasına göre, ülke hava sahasına tanımlanamayan yabancı bir İHA girdi. Doğu sınır hattında radarların kırmızı alarm vermesi üzerine, bölgede görevli NATO savaş uçakları tehdidi durdurmak amacıyla jet hızıyla üslerinden havalandı.
Sınırda Sokağa Çıkma Uyarısı: “Evlerinizde Kalın”
Letonya Silahlı Kuvvetleri, ihlalin ardından doğu sınırındaki hava savunma yeteneklerini en üst seviyeye çıkardıklarını ve bölgeye ek askeri birlikler sevk ettiklerini duyurdu. Rusya ve Belarus sınırına yakın bölgelerde yaşayan halka ise bir sonraki duyuruya kadar “evlerinde kalmaları” yönünde çok ciddi bir uyarı yapıldı. Letonya ordusu, “Rusya’nın Ukrayna’daki saldırganlığı devam ettiği sürece Letonya hava sahasına yabancı bir İHA’nın girmesi veya yaklaşması gibi olayların tekrarlanması mümkündür” açıklamasında bulundu.
Baltık’ta İHA Zinciri: Hükümet Deviren Kriz
Krizin arkasındaki askeri denklem ise oldukça karmaşık. Ukrayna, son aylarda Baltık Denizi rotasını da kullanarak Rusya’nın iç kesimlerine yönelik uzun menzilli İHA saldırılarını artırdı. Ancak bu operasyonlar sırasında elektronik harp ya da rota sapmaları nedeniyle Ukrayna’ya ait birçok İHA; Finlandiya, Letonya, Litvanya ve Estonya gibi NATO üyelerinin hava sahasına kontrolsüzce girmeye başladı.
Ukrayna’nın en güçlü destekçileri olan bu Baltık devletleri, olaylardan dolayı doğrudan Moskova’yı sorumlu tutuyor. Kiev’in fırlattığı İHA’ların, Rusya’nın yoğun elektronik harp (GPS karartma) sistemleri nedeniyle rotasından saptırıldığını savunuyorlar. Ancak bu yumuşak üslup iç politikayı tatmin etmedi; Letonya hükümeti, hava sahası ihlallerini ve güvenlik zaafiyetini ele alış biçimi nedeniyle geçtiğimiz hafta istifa etmek zorunda kaldı.
Son 3 Günde Baltık’ta Yaşanan Sıcak Saatler
Bölge genelinde insansız hava araçlarının yarattığı domino etkisi, askeri ve siyasi liderliği tam anlamıyla alarma geçirmiş durumda:
- Salı (Estonya): NATO’ya ait bir savaş uçağı, Estonya semalarında Ukrayna’ya ait olduğundan şüphelenilen bir İHA’yı havada vurarak düşürdü.
- Çarşamba (Litvanya): Başkent Vilnius’ta tam anlamıyla kabus yaşandı. İHA alarmı nedeniyle sivil hava trafiği tamamen durduruldu, parlamento binası acilen tahliye edildi. Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda ve Başbakan Inga Ruginiene güvenlik gerekçesiyle sığınaklara götürüldü.
- Bugün (Letonya): Sınır hattında yabancı İHA tespitiyle NATO jetleri önleme uçuşuna başladı, halk sığınma moduna geçti.
NATO İçin Zor Sınav: Dost İHA’sı Vurulur mu?
Yaşanan bu son olay, NATO’nun doğu kanadındaki hava savunma doktrinini de ciddi bir çıkmaza sokuyor. Bir yandan müttefik olarak destekledikleri Ukrayna’nın Rusya’yı vurmak için gönderdiği, diğer yandan Rusya’nın karşı hamle olarak uçurduğu unsurlar arasında kalan Baltık ülkeleri, kendi toprak bütünlüklerini korumak için “vurma” seçeneğini daha sık masaya koymaya başladı. Letonya semalarındaki bu tehlikeli satranç, her an yeni bir uluslararası kırılmaya gebe görünüyor.
