TUSAŞ tarafından geliştirilen HÜRJET’in prototiplerinden birinde ASELSAN’ın MURAD AESA radarının kullanıldığı görüldü. Test faaliyetleri kapsamında HÜRJET P2’nin, MURAD radarıyla HÜRJET P1’i tespit ederek radar kilidi gerçekleştirdiği bildirildi.
HÜRJET, HÜRJET’e Radar Kilidi Attı
HÜRJET’in geliştirme ve test faaliyetleri kapsamında önemli bir aşamanın geride bırakıldığı belirtildi. MURAD AESA radarıyla donatılan HÜRJET P2’nin, diğer bir HÜRJET prototipi olan P1’i tespit ettiği ve radar kilidi gerçekleştirdiği aktarıldı.
Bu test, HÜRJET’in gelişmiş radar sistemleriyle hava-hava görevlerine yönelik kabiliyetlerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor. Radar kilidi, uçağın belirlenen hedefi radar sistemi üzerinden takip edebilmesi anlamına geliyor. Ancak radar kilidi gerçekleştirilmesi, tek başına bir füze ateşlemesi veya tamamlanmış bir hava-hava angajmanı anlamına gelmiyor.
MURAD AESA Radarı Nedir?
ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD, savaş uçakları ve insansız hava araçları gibi farklı hava platformlarında kullanılmak üzere tasarlanan millî AESA radar ailesi içerisinde yer alıyor.
AESA, “Active Electronically Scanned Array” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Aktif Elektronik Taramalı Dizi olarak tanımlanan bu teknoloji, radar anteninin mekanik olarak döndürülmesine ihtiyaç duymadan elektronik olarak yönlendirilmesini sağlıyor.
Geleneksel mekanik taramalı radarların aksine AESA radarlar, çok sayıda gönderme-alma modülünü kullanarak radar ışınını farklı yönlere hızlı şekilde yönlendirebiliyor. Bu yapı, radarın aynı anda birden fazla hedefi tespit etmesine ve takip etmesine olanak tanıyor.
MURAD Radarının HÜRJET’e Sağlayabileceği Kabiliyetler
HÜRJET’in hafif taarruz konfigürasyonunda MURAD AESA radarının kullanılması, platformun yalnızca eğitim uçağı olarak değil, hava-hava ve hava-yer görevlerinde de daha gelişmiş kabiliyetlere sahip olmasını hedefliyor.
MURAD radarının görev alanları arasında şu kabiliyetler bulunuyor:
- Hava hedeflerinin tespit edilmesi ve takip edilmesi
- Birden fazla hedefin aynı anda izlenmesi
- Hava-hava görevlerine yönelik radar desteği
- Hava-yer görevleri için radar modları
- Sentetik açıklıklı radar (SAR) görüntüleme
- Yüzey ve arazi haritalama
- Elektronik tarama sayesinde hızlı radar ışını yönlendirme
Radarın gerçek performansı; kullanılan varyanta, yazılım ve donanım özelliklerine, hedefin radar kesit alanına, uçuş koşullarına ve görev moduna göre değişiklik gösterebilir.
AESA Radar Teknolojisinin Avantajları
AESA radarların en önemli özelliklerinden biri, radar ışınının elektronik olarak yönlendirilebilmesidir. Bu sayede radar sistemi, mekanik anten hareketine bağlı kalmadan farklı yönlerde hızlı tarama yapabilir.
Bu teknoloji, özellikle modern hava muharebesinde önemli avantajlar sunabilir. Radar, bir hedefi takip ederken aynı zamanda başka hedefleri tarayabilir ve farklı görev modları arasında daha hızlı geçiş yapabilir.
AESA radarların elektronik harp ortamlarındaki dayanıklılığı da tasarım özellikleriyle ilişkilidir. Bununla birlikte elektronik harp tehditlerine karşı gerçek dayanım; radarın donanımına, sinyal işleme kabiliyetlerine, yazılımına ve kullanılan karşı tedbirlere bağlıdır.
HÜRJET’te GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN Entegrasyonu
HÜRJET’in silahlı ve hafif taarruz konfigürasyonlarında gelişmiş radar kullanımı, uçağın hava-hava mühimmatlarıyla birlikte değerlendirilmesini de gündeme getiriyor.
Bu kapsamda TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN hava-hava füzeleri, HÜRJET’in gelecekteki görev konseptleri açısından öne çıkan mühimmatlar arasında bulunuyor.
MURAD AESA radarının hedef tespit ve takip kabiliyeti, uygun entegrasyon çalışmalarıyla birlikte hava-hava füzelerinin kullanımına yönelik görevlerde HÜRJET’e katkı sağlayabilir. Ancak mühimmat entegrasyonunun kapsamı, operasyonel yetenekleri ve hizmete giriş durumu için resmî açıklamalar esas alınmalıdır.
MURAD Farklı Platformlarda da Test Ediliyor
ASELSAN’ın MURAD AESA radar ailesi, yalnızca HÜRJET için değil, farklı hava platformları için de geliştiriliyor ve test ediliyor.
Radar ailesinin F-16, AKINCI ve KIZILELMA gibi platformlarla ilişkilendirilen test ve entegrasyon faaliyetleri, Türkiye’nin hava platformlarında millî radar kullanımını yaygınlaştırma hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
HÜRJET üzerinde gerçekleştirilen radar tespit ve kilit testi ise radarın jet uçakları üzerindeki kullanımına yönelik geliştirme sürecinde dikkat çeken adımlardan biri olarak öne çıkıyor.
HÜRJET’in Görev Kabiliyetleri Genişliyor
TUSAŞ HÜRJET, başlangıçta jet eğitim uçağı olarak geliştirilen ancak hafif taarruz ve farklı görev ihtiyaçlarına yönelik konfigürasyonlarla kabiliyet alanı genişletilen bir platform olarak öne çıkıyor.
MURAD AESA radarının HÜRJET’e entegre edilmesi, uçağın sensör altyapısının geliştirilmesi ve hava-hava görevlerine yönelik yeteneklerinin artırılması bakımından önem taşıyor.
Gerçekleştirildiği bildirilen radar kilidi testi, HÜRJET’in gelişmiş radar sistemleriyle hedef tespit ve takip faaliyetlerini değerlendirme sürecinde ilerleme kaydedildiğini gösteriyor. Platformun nihai operasyonel kabiliyetleri ise devam eden testler, entegrasyon çalışmaları ve resmî kabul süreçleri sonucunda netleşecek.
