Alman otomotiv devi Volkswagen, tarihinin en derin krizlerinden birini aşmak için tartışmalı bir stratejik hamleye hazırlanıyor. Satış rakamlarındaki düşüş ve artan maliyetler nedeniyle kapatılması gündemde olan Osnabrück fabrikasını ayakta tutmak isteyen şirketin, İsrailli savunma sanayi devi Rafael ile gizli görüşmeler yürüttüğü ileri sürüldü. Financial Times’ın raporuna göre, bu iş birliği kapsamında fabrikada otomobil yerine İsrail’in meşhur “Demir Kubbe” hava savunma sistemine ait fırlatma rampaları ve askeri nakliye araçlarının üretilmesi planlanıyor.
Uluslararası Hukuk Kıskacında Bir Dev
Volkswagen’in bu olası hamlesi, hukuk dünyasında büyük bir yankı uyandırdı. Uzmanlar, aktif olarak çatışma ve insani kriz bölgelerinde kullanılan silah sistemlerinin üretiminin, Almanya’nın uluslararası yükümlülüklerini ihlal edebileceğine dikkat çekiyor. Katar Northwestern Üniversitesinden Dr. Torsten Menge, Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Temmuz 2024 tarihli kararına atıfta bulunarak; devletlerin ve şirketlerin, yasa dışı işgal ve saldırı durumlarını sürdürecek yardım veya destek sağlamama yükümlülüğü altında olduğunu hatırlattı.
“Nazi Geçmişinden Soykırım Suçlamasına”
Dr. Menge, Volkswagen’in tarihsel kökenlerine de dikkat çekerek sarsıcı bir tespitte bulundu: “Volkswagen, Nazi rejimi tarafından kuruldu ve İkinci Dünya Savaşı’nda silah üretiminde merkezi rol oynadı. Şimdi tekrar benzer suçlamalarla anılan bir rejim için silah üretmeyi düşünmesi çok acı.” Kanadalı hukukçu Aidan Simardone ise şirketlerin sadece hakları değil, borçları da olduğunu vurgulayarak; insanlığa karşı suçlarda kullanılacağı bilinen silahların tedarik edilmesi durumunda tüzel kişiliklerin de sorumlu tutulabileceğini belirtti.
Ekonomik Kriz mi, Siyasi Tercih mi?
Araştırmacı gazeteci Eric van de Beek, Volkswagen’in bu arayışının arkasında yatan ekonomik çöküşe işaret etti. Ucuz Rus doğal gazının kesilmesi, enerji maliyetlerinin fırlaması ve nükleer santrallerin kapatılmasıyla Alman sanayisinin kan kaybettiğini belirten Van de Beek, otomobil üretiminde rekabet gücünü yitiren şirketin “garanti kazanç” kapısı olarak savunma sanayisine yöneldiğini ifade etti.
Ancak uzmanlar uyarıyor: Aşağı Saksonya eyaletinin Volkswagen’deki büyük hissesi, bu iş birliğini doğrudan Alman devletinin bir suç ortaklığına dönüştürebilir. Nikaragua tarafından UAD’de Almanya’ya karşı açılan “Soykırım Sözleşmesi ihlali” davası sürerken, bu tip bir askeri üretim tesisi kararı Berlin’in üzerindeki hukuki ve siyasi baskıyı zirveye taşıyabilir.
