Pandeminin izlerini tamamen silen küresel havacılık sektörü, 2025 yılını büyüme ile kapattı. IATA verilerine göre uçaklar yüzde 83,6 dolulukla havalandı. Ancak madalyonun diğer yüzünde kriz var: Uçak ve motor teslimatlarındaki gecikmeler, havayolu şirketlerine bir yılda tam 11 milyar dolarlık fatura çıkardı.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), havacılık sektörünün merakla beklediği 2025 yılı performans raporunu açıkladı. Rapor, insanların seyahat etme iştahının arttığını gösterirken, havayolu şirketlerinin perde arkasında yaşadığı büyük tedarik krizini de gözler önüne serdi.
Asya-Pasifik Uçuşa Geçti, Uçaklar Doldu Taştı
IATA verilerine göre 2025 yılında küresel yolcu talebi, bir önceki yıla göre yüzde 5,3 artış gösterdi. Sektör, artan talebe karşılık kapasitesini de yüzde 5,2 oranında büyüttü. Bu dengeli büyüme sayesinde küresel uçak doluluk oranı yüzde 83,6 gibi yüksek bir seviyeye ulaştı.
Büyümenin lokomotifi ise dış hatlar oldu. Uluslararası uçuşlarda talep yüzde 7,1 artarken, bölgesel bazda şampiyonluk yüzde 10,9’luk rekor büyüme ile Asya-Pasifik bölgesinin oldu.
İşte Bölgelere Göre 2025 Karnesi:
- Asya-Pasifik: %10,9 büyüme (Zirve)
- Latin Amerika: %8,6 büyüme
- Afrika: %7,8 büyüme
- Orta Doğu: %6,7 büyüme
- Avrupa: %6,0 büyüme
- Kuzey Amerika: %2,1 büyüme
Sektörün Kabusu: Tedarik Zinciri Kırıldı
Raporun en çarpıcı kısmı ise IATA Genel Direktörü Willie Walsh’ın uyarıları oldu. Yolcu talebi artmasına rağmen, havayolları uçak ve yedek parça bulmakta zorlanıyor.
Walsh, uçak ve motor teslimatlarındaki gecikmeler ile bakım kapasitesindeki darboğazların sektörü 2025 yılında ciddi şekilde zorladığını belirtti. Havayollarının talebi karşılamak için eski uçakları daha uzun süre uçurmak zorunda kaldığını vurgulayan Walsh, acı reçeteyi açıkladı:
“Tedarik zincirindeki bu sorunların sektöre maliyeti 11 milyar doların üzerine çıktı.”
2026 İçin Kritik Uyarı: “Sürdürülebilirlik Risk Altında”
Willie Walsh, 2026 yılı için tedarik zincirlerinde acil bir rahatlama çağrısında bulundu. Eğer Boeing ve Airbus gibi üreticiler ile motor tedarikçileri teslimatları hızlandırmazsa, sektörün sürdürülebilir büyümesi risk altına girebilir.
IATA ayrıca, havacılığın geleceği için “karbonsuzlaşma” hedefinin hayati olduğunu belirterek, hükümetlere Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretimini teşvik edecek mali politikaları hayata geçirme çağrısını yineledi.
