Havacılık tarihinin en karanlık dönemlerinden biri olan MAX krizinde yeni perde açılıyor! ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing’in en büyük kozu 737 MAX 10 için “Tamam mı, devam mı?” incelemesini resmen başlattı. Ancak bu kez kurallar çok katı: 346 kişinin hayatına mal olan o “hatalı sistemler” baştan aşağı değişiyor!
Boeing’in sertifikasyon sürecini bir türlü tamamlayamadığı ve sürekli rötarlarla gündeme gelen 737 MAX 10 modeli, nihayet en kritik viraja girdi. FAA, uçağın kokpitindeki uyarı sistemlerini ve pilotun hayatını kurtaracak yeni güvenlik çözümlerini mercek altına aldı.
Kokpitte “Sessiz Devrim”: O Ölümcül Hatalar Tarih Oluyor!
İncelemenin merkezinde, geçmişte pilotların kafasını karıştıran ve facialara yol açan sistemler var. FAA’nın masasında şu an iki kritik dosya duruyor:
- Sentetik Hücum Açısı Sistemi: Uçağın burnunun ne kadar havada olduğunu ölçen sensörlerin “yanılma” ihtimali ortadan kaldırılıyor.
- Akıllı Susturma: Pilotların panik anında “Stall” (havada tutunamama) ve aşırı hız uyarılarını belirli senaryolarda devre dışı bırakabilmesine olanak tanıyan yeni bir yetenek geliyor.
Amaç net: Pilot, kriz anında çelişkili alarmlarla boğuşmak yerine, durumu net bir şekilde görüp müdahale edebilecek.
Kongre’den “Üç Yıl” Şartı: Eski Uçaklar da Kurtulacak!
ABD Kongresi bu kez işi şansa bırakmadı. Boeing’e verilen talimat açık: “Sadece yeni uçakları değil, eskileri de düzelteceksin!”
Boeing, MAX 10 hizmete girdikten sonraki üç yıl içinde, filodaki diğer tüm uçakları da bu onaylı güvenlik yükseltmeleriyle donatmak zorunda. Yani gökyüzündeki tüm MAX ailesi, bu yeni güvenlik standardına kavuşacak.
Takvimler Yine Şaştı: 2027’yi Bulabilir!
Peki, bu dev uçak ne zaman yolcu taşıyacak? Haberler yolcular ve havayolları için pek iç açıcı değil.
Sürecin yavaş işlemesi nedeniyle takvimler sürekli ileri atılıyor. MAX ailesinin en büyük müşterisi Southwest Airlines, küçük kardeş MAX 7’nin bile 2027 başından önce hizmete girmesini beklemiyor. MAX 10 için ise FAA, “Tarih vermiyoruz, güvenlik ne zaman sağlanırsa o zaman” diyerek kapıyı kapattı.
Acı Ders: MCAS Kabusu Neydi?
Bu incelemelerin arkasında Endonezya ve Etiyopya’da düşen uçaklardan alınan kanlı dersler var. O kazalarda MCAS adlı otomatik sistem, hatalı sensör verisiyle uçağın burnunu sürekli aşağı itmiş, pilotlar ise ne olduğunu anlayamadan (yetersiz uyarı sistemi yüzünden) çaresiz kalmıştı.
FAA şimdi, “Bir daha asla” diyerek Boeing’in ensesinden ayrılmıyor. Üretim bandındaki hız sınırı (ayda maksimum 42 uçak) ve sıkı denetimler, güven yeniden tesis edilene kadar sürecek.
