İtalya Ulusal Uçuş Güvenliği Ajansı (ANSV), Ryanair tarafından işletilen Boeing 737 uçaklarının gövdeye entegre ön merdivenleriyle ilgili dikkat çekici bir güvenlik incelemesi yayımladı. 2023-2025 döneminde İtalya’daki havalimanlarında kaydedilen 104 yolcu düşmesinin 85’inin entegre merdivenleri kullanan yolcularla ilgili olduğu belirlendi.
2023-2025 döneminde 104 yolcu merdivenden düştü
ANSV’nin çalışmasına göre, 2023-2025 yılları arasında İtalya’daki havalimanlarında 104 yolcunun uçağa biniş veya iniş sırasında merdivenlerden düştüğü olay kayıtlara geçti.
Bu olayların 85’inde Boeing 737’nin ön bölümünde bulunan gövdeye entegre merdiven kullanılıyordu. Bu rakam, toplam vakaların yaklaşık yüzde 82’sine karşılık geliyor.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise Ryanair’in aynı dönemde İtalya’daki toplam yolcu trafiğinin yaklaşık yüzde 26-27’sini oluşturması oldu. Diğer hava yolları toplam trafiğin yaklaşık yüzde 73’ünü oluşturmasına rağmen 19 düşme vakası kaydedildi.
ANSV, farklı veri setlerini karşılaştırdığında entegre merdivenlerdeki düşme oranının havalimanları tarafından kullanılan mobil merdivenlere kıyasla en az iki kat daha yüksek olduğunu belirledi. Ryanair’in kendi ağına ilişkin verilerde ise farkın yaklaşık üç kata kadar çıktığı ifade edildi.
Ryanair’in kendi verileri de dikkat çekiyor
İtalyan makamları incelemeyi yalnızca ülke sınırları içindeki olaylarla sınırlamadı.
Ryanair tarafından sağlanan verilere göre, 2021’den itibaren şirketin uçuş ağı genelinde merdivenlerden 489 yolcu düştü. Bu olayların 360’ı, yani yaklaşık yüzde 73’ü Boeing 737’nin uçağa entegre merdivenlerinde meydana geldi.
ANSV, bu veri setinde de entegre merdivenlerdeki düşme sayısının havalimanlarının kullandığı mobil merdivenlere göre yaklaşık üç kat daha fazla olduğunu belirtti.
Ancak İtalyan güvenlik otoritesi önemli bir ayrıntının da altını çizdi. Mutlak düşme sayılarının Ryanair’in taşıdığı toplam yolcu sayısına oranla düşük olduğu ve elde edilen verilerin merdiven tasarımının tek başına kazaların nedeni olduğunu göstermediği vurgulandı.
2025’teki üç ciddi olay incelemeyi tetikledi
ANSV’nin çalışmasına temel oluşturan üç olay, 2025 yılında Cenova, Venedik ve Bologna havalimanlarında meydana geldi.
Cenova’da yolcu ön merdivenden düştü
22 Mart 2025’te Cenova’da Ryanair’e ait Boeing 737-800 tipi uçaktan iniş yapan bir yolcu, ön merdivenden düşerek ciddi şekilde yaralandı.
ANSV, olayın muhtemel nedenini yolcunun merdiveni kullanırken dikkatsiz davranması olarak değerlendirdi. Bununla birlikte merdivenin havalimanlarında kullanılan mobil merdivenlere kıyasla daha dar ve dik olması ile farklı yapıdaki bir basamağın denge kaybına katkıda bulunmuş olabileceği belirtildi.
Venedik’te iki valiz detayı
24 Mart 2025’te Venedik’te Malta Air tarafından işletilen Boeing 737-800’den iniş yapan bir yolcu, merdivenin yaklaşık ortasında düştü ve ciddi şekilde yaralandı.
İncelemeye göre yolcunun iki elinde de valiz bulunuyordu. Bu nedenle korkuluğu kullanamadığı tespit edildi.
ANSV, korkuluğun kullanılmamasını olayın muhtemel nedeni olarak gösterirken merdivenin dar ve dik yapısının denge kaybına katkıda bulunmuş olabileceğini kaydetti.
Bologna’daki olayda alkol detayı
10 Temmuz 2025’te Bologna’da bir yolcu, uçağın ön tarafındaki entegre merdivenin üçüncü basamağında düştü.
Güvenlik kamerası görüntülerinde yolcunun iki elinde de bagaj bulunduğu ve korkuluğu tutamadığı görüldü.
Yolcunun hastanede yapılan kontrolünde kanındaki alkol düzeyi 2,34 g/l olarak ölçüldü.
ANSV, korkuluğun kullanılmamasını temel neden olarak değerlendirirken alkolün de yolcunun fiziksel ve psikolojik durumunu olumsuz etkileyerek olaya katkıda bulunmuş olabileceğini belirtti.
Boeing 737’nin entegre merdivenleri neden tartışılıyor?
Boeing 737’nin gövdeye entegre merdiveni, özellikle hızlı uçak dönüş süreleri ve düşük yer hizmetleri maliyetlerine odaklanan hava yolları için önemli bir operasyonel avantaj sağlıyor.
Bu sistem sayesinde uçağın ön kapısında havalimanına ait mobil merdiven kullanılmasına gerek kalmadan yolcuların uçaktan indirilmesi mümkün oluyor.
Ancak ANSV’nin değerlendirmesinde merdivenin fiziksel özellikleri de dikkat çekiyor.
Merdiven yaklaşık 12 basamaktan oluşuyor. Genişliği yaklaşık 61 santimetre, basamak yüksekliği yaklaşık 20 santimetre, basamak derinliği yaklaşık 25 santimetre ve eğimi yaklaşık 35 derece.
Havalimanlarında kullanılan geleneksel yolcu merdivenlerinin ise genellikle daha geniş basamaklara ve daha düşük eğime sahip olduğu belirtiliyor.
Boeing 737’nin gövde yapısı nedeniyle ilk basamağın diğer basamaklardan farklı ve asimetrik bir geometriye sahip olması da bazı durumlarda yolcunun dengesini kaybetmesine katkıda bulunabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Merdivenlerde arıza mı var?
ANSV’nin 2025 yılında yaşanan üç olayla ilgili raporları, merdivenlerin doğrudan “arızalı” olduğu sonucuna varmıyor.
Cenova’daki olay sonrasında ekip tarafından merdivende herhangi bir anormallik tespit edilmedi.
Venedik’teki uçakta ise olaydan önce merdivenin korkuluk sistemi, uyarı işaretleri ve kaymaz yüzeyleriyle ilgili bakım çalışmaları gerçekleştirilmişti. Olay sonrasında yapılan incelemede de kazaya neden olabilecek bir arıza tespit edilmedi.
Bologna’daki olayda da merdivenin hasarlı olmadığı belirlendi.
Bu nedenle soruşturmanın ortaya koyduğu tablo, “bozuk merdiven”den ziyade insan faktörleri ile merdivenin fiziksel özelliklerinin bir araya gelmesi şeklinde değerlendiriliyor.
Boeing 737’nin merdivenleri daha önce de gündeme geldi
Boeing 737’nin gövdeye entegre merdivenleriyle ilgili güvenlik tartışması yeni değil.
EASA’nın geçmişteki çalışmalarında, entegre uçak merdivenleri için merdiven geometrisine yönelik kapsamlı özel gerekliliklerin bulunmadığına dikkat çekilmişti.
2007 yılında ise FAA, Boeing 737’nin entegre merdivenleriyle ilgili çocukların düşmesi şeklindeki olayların ardından operatörlere uyarılar yayımladı. Bu kapsamda korkuluklar ve kaymaz yüzeylerle ilgili önlemler gündeme geldi.
İrlanda ve İspanya’da yaşanan olayların ardından konu Avrupa’daki güvenlik otoritelerinin de gündemine taşındı.
İspanyol soruşturma makamları, merdivenin daha az dik ve basamakların daha geniş olacak şekilde yeniden tasarlanmasını değerlendirmeye açarken, Ryanair’in bazı durumlarda havalimanı tarafından sağlanan mobil merdivenleri kullanması yönünde tavsiyelerde bulundu.
Ryanair iniş prosedürünü değiştirdi
Yaşanan olayların ardından Ryanair, uçaktan iniş prosedürlerinde değişikliğe gitti.
Şirketin kabin ekipleri, yolculara merdivenleri kullanırken mutlaka korkuluklara tutunmaları gerektiğini daha belirgin şekilde hatırlatmaya başladı.
ANSV raporlarında da Ryanair prosedürlerinin yolcuların iniş sırasında korkulukları kullanmasını öngördüğü açıkça belirtiliyor.
ANSV’den Boeing ve Ryanair’e dikkat çeken mesaj
İtalya’da yayımlanan çalışma, Boeing 737’nin entegre merdivenlerinin yasaklanması veya sistemin doğrudan uçuş güvenliği açısından tehlikeli ilan edilmesi anlamına gelmiyor.
Ancak yüksek sayıdaki olay nedeniyle merdiven tasarımının, kullanım prosedürlerinin ve yolcu bilgilendirmelerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
ANSV’nin çalışması, daha önce İrlanda ve İspanya’daki güvenlik makamları tarafından gündeme getirilen tavsiyeleri de desteklerken, özellikle yolcuların korkuluk kullanımı ve entegre merdivenlerin fiziksel özellikleri konusundaki tartışmayı yeniden gündeme taşıyor.
