Türkiye’nin yeniden F-35 savaş uçağı programına dönüşü konusunda son dönemde artan tartışmalara ABD’den önemli bir açıklama geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ankara’nın programdan çıkarılmasının temel nedeninin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi alımı olduğunu belirterek, mevcut yasal düzenlemeler yürürlükte kaldığı sürece Türkiye’nin yeniden programa alınmasının kolay olmadığını ifade etti.
Kongre’de F-35 oturumu
Konu, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde düzenlenen oturum sırasında gündeme geldi. Demokrat Partili Temsilci Dina Titus, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın Türkiye’nin yeniden F-35 programına dönmesi gerektiğine yönelik açıklamalarını hatırlatarak mevcut ABD politikasıyla çelişip çelişmediğini sordu.
Rubio ise Türkiye’nin başlangıçta F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı’nın ortaklarından biri olduğunu ancak S-400 alımının ardından süreçten çıkarıldığını vurguladı.
“Sorun siyasi değil, yasal”
ABD Dışişleri Bakanı, Türkiye’nin durumunun siyasi tercihlerden çok Kongre tarafından kabul edilen yasalarla ilgili olduğunu belirtti.
Rubio, “Bu uçakları alamamalarının nedeni Ruslardan S-400 sistemi satın almış olmalarıdır” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin halen S-400 sistemlerini elinde bulundurduğunun hatırlatılması üzerine Rubio, konunun Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) ve diğer yasal düzenlemeler kapsamında değerlendirildiğini belirterek, yönetimin tek başına karar alma yetkisine sahip olmadığını söyledi.
Beyaz Saray’ın onayı yeterli değil
Rubio’nun açıklamaları, son dönemde gündeme gelen “Türkiye F-35 programına geri dönebilir mi?” sorusuna Washington’dan verilen en net yanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Açıklamalar, olası bir siyasi irade oluşsa bile Türkiye’nin programa dönüşü için yalnızca Beyaz Saray’ın desteğinin yeterli olmayacağını, ABD Kongresi’nin de onayının gerektiğini ortaya koyuyor.
Krizin merkezinde S-400 bulunuyor
Türkiye, F-35 programında uzun yıllar boyunca hem yatırımcı hem de üretici ortak olarak yer aldı. Ancak Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, ABD ile Türkiye arasında ciddi bir güvenlik krizine neden oldu.
Washington yönetimi, S-400 sistemlerinin F-35 teknolojileri açısından risk oluşturduğunu savunarak Türkiye’yi 2019 yılında programdan çıkardı ve ardından CAATSA yaptırımlarını uygulamaya koydu.
Türkiye ise S-400 alımının ulusal güvenlik ihtiyaçlarından kaynaklandığını ve programdan çıkarılmasının hukuki açıdan haksız olduğunu savunmayı sürdürüyor.
Kısa vadede çözüm zor görünüyor
Rubio’nun açıklamaları, son dönemde Ankara ile Washington arasında yaşanan diplomatik yumuşamaya rağmen F-35 dosyasının iki ülke ilişkilerindeki en kritik başlıklardan biri olmaya devam ettiğini gösterdi.
Uzmanlar, mevcut yasal engeller ve Kongre’deki yaklaşım nedeniyle Türkiye’nin F-35 programına dönüşü konusunda kısa vadede somut bir gelişme yaşanmasının zor olduğu değerlendirmesinde bulunuyor.
Havacılık ve savunma sanayiindeki son gelişmeleri Google Haberler ve Google Arama'da daha sık görmek için HavaHaber'i tercih edilen kaynaklar listenize ekleyebilirsiniz.
