Havacılık sektöründe her yıl milyonlarca ton kabin ve ikram atığı oluşurken, bu soruna yönelik teknolojik çözümler öne çıkmaya başladı. Airbus tarafından geliştirilen “Smart Catering” sistemi, yapay zekâ destekli analizlerle gıda israfını azaltmayı hedefliyor.
Verilere göre sektörde yıllık yaklaşık 3,6 milyon ton ikram atığı üretilirken, bu miktarın 2025 sonunda 4 milyon tona ulaşması ve mevcut trendin devam etmesi halinde 2040’a kadar iki katına çıkması bekleniyor. Atıkların yaklaşık yüzde 18-20’sini ise hiç tüketilmemiş yiyecek ve içecekler oluşturuyor.
Yapay zekâ ile talep analizi
“Smart Catering” sistemi, yolcuların tüketim alışkanlıklarını analiz ederek hangi ürünlerin tercih edildiğini ve hangilerinin israf edildiğini belirliyor. Sistem, uçuş bazlı talep değişimlerini de takip ederek havayollarına daha doğru ikram planlaması yapma imkânı sunuyor.
Virgin Atlantic ile 2025 yılında gerçekleştirilen testlerde sistemin gerçek uçuş koşullarında başarıyla çalıştığı bildirildi.
Gerçek zamanlı takip
Sistem, kabin ekiplerinin tablet ve mobil cihaz kameraları üzerinden tepsileri ve içecekleri tanıyarak anlık veri sağlıyor. Bu sayede:
- Stoklar gerçek zamanlı güncelleniyor
- Ürünlerin konumu takip ediliyor
- Alerji ve besin bilgileri ekibe anında sunuluyor
Tüm bu süreç, operasyonun doğal akışı içinde ek iş yükü oluşturmadan gerçekleşiyor.
Operasyonel verimlilik artıyor
Test sonuçlarına göre sistem; kabin ekibinin iş yükünü azaltırken servis hızını artırıyor ve yolcu deneyimini iyileştiriyor. Ayrıca elde edilen veriler, bulut tabanlı analizlerle tüm filo genelinde değerlendirilerek rota bazlı optimizasyon sağlıyor.
Hedef: İsrafı ciddi oranda azaltmak
Uzmanlar, bu teknolojinin uçaklardaki önlenebilir gıda israfını çift haneli oranlarda azaltabileceğini belirtiyor.
“Smart Catering” sistemi, Aircraft Interiors Expo 2026 kapsamında sektör temsilcilerine tanıtılırken, havayollarının sürdürülebilirlik hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
