Avrupa havacılık sektörü ile Avrupa Birliği (AB) arasında “yeşil dönüşüm” krizi patlak verdi! AB’nin 2030 yılı için koyduğu sentetik sürdürülebilir havacılık yakıtı (eSAF) kullanım zorunluluğu, kıtanın dev havayolu şirketleri tarafından “gerçek dışı” olarak nitelendirildi. Sektör temsilcileri, piyasada yeterli yakıt bulunmadığını belirterek düzenlemenin ertelenmesi için Tiran ve Brüksel hattında lobi faaliyetlerini hızlandırdı. İşte havacılıkta “yakıt krizi” tartışmasının detayları…
Sürdürülebilir havacılık hedefleri doğrultusunda radikal adımlar atan Avrupa Birliği, 2025’ten itibaren kademeli olarak artacak bir “yeşil yakıt” takvimi belirlemişti. Ancak operasyonel gerçekler, Brüksel’in kağıt üzerindeki planlarıyla örtüşmüyor.
“Olmayan Yakıtın Zorunluluğu Olmaz”
Havayolu yöneticileri, özellikle eSAF (sentetik sürdürülebilir havacılık yakıtı) üretim tesislerinin henüz kurulum aşamasında olduğunu ve mevcut arzın talebin binde birini bile karşılamadığını vurguluyor:
- easyJet Çıkışı: easyJet CEO’su Kenton Jarvis, düzenlemenin acilen ertelenmesi gerektiğini savundu. Jarvis, “eSAF gerçekten piyasada bulunabilir ve erişilebilir hale gelmeden zorunlu tutulmamalı. Aksi takdirde bu durum sadece bilet fiyatlarını artırır ve operasyonları kilitler” ifadelerini kullandı.
- Maliyet Baskısı: Sentetik yakıtların geleneksel jet yakıtına (Kerosin) oranla 3 ila 5 kat daha pahalı olması, havayollarını finansal bir uçuruma sürüklüyor.
AB’nin Tartışmalı 2030 Takvimi
Mevcut düzenlemelere göre Avrupa hava sahasında uçan şirketleri bekleyen kısıtlamalar şöyle:
- 2025 Hedefi: Kullanılan toplam jet yakıtının en az %2’si sürdürülebilir (SAF) kaynaklı olacak.
- 2030 Hedefi: Bu oran %6’ya yükselecek ve bu payın içerisinde mutlaka belirli bir oranda sentetik yakıt (eSAF) bulunacak.
Sektör Neden Direniyor?
Havayolu temsilcileri, “Yakıt yok, zorunluluk var” mottosuyla şu temel sorunlara dikkat çekiyor:
- Üretim Kapasitesi: Avrupa’daki eSAF rafinerileri henüz seri üretim aşamasına geçemedi.
- Haksız Rekabet: AB dışındaki havayollarının bu maliyetlere katlanmaması, Avrupalı taşıyıcıları küresel pazarda dezavantajlı duruma düşürüyor.
- Bilet Fiyatları: Artan yakıt maliyetlerinin doğrudan yolcuya yansıyacak olması seyahat özgürlüğünü kısıtlama riski taşıyor.
