Kasım 2025’te Kentucky semalarında yaşanan ve UPS’e ait dev kargo uçağının motorunun kopmasıyla sonuçlanan facianın ardından kan donduran gerçekler ortaya çıktı. ABD Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu (NTSB), uçağı düşüren o kritik parçanın daha önce 4 kez arıza yaptığını ancak kimsenin “tehlike” demediğini açı.
Dünya havacılık tarihine “ihmaller zinciri” olarak geçecek bir skandalın detayları gün yüzüne çıkıyor. Kasım 2025’te Louisville’den havalanan 34 yaşındaki MD-11 tipi kargo uçağı, sol motorunun gökyüzünde kanattan ayrılması sonucu yere çakılmıştı. 3 mürettebat ve yerdeki 12 masum insanın hayatını kaybettiği o dehşet anlarının arkasında, yıllar öncesine dayanan bir “sessizlik” olduğu anlaşıldı.
“Kıyamet Parçası” Daha Önce 4 Kez Uyarmış
NTSB uzmanlarının enkaz üzerinde yaptığı titiz incelemeler, uçağın motorunu kanada bağlayan kritik bir parçanın (rulman/bağlantı noktası) metal yorgunluğuna yenik düştüğünü kanıtladı. Ancak asıl şoke edici bilgi bu değil; NTSB, aynı parçanın geçmişte dört farklı uçakta daha arıza yaptığını tespit etti.
Bu arızalar yaşandığında parça, “uçuş emniyetini tehlikeye atan bir unsur” olarak sınıflandırılmadı. Eğer o dönemde bu uyarılar dikkate alınsaydı, belki de Kentucky’deki 15 can bugün hayatta olacaktı.
Boeing ve FAA’in Dosyadaki Rolü
Raporun en dikkat çekici noktalarından biri de üretici ve denetleyici kurumların tutumu. McDonnell Douglas’ı bünyesine katan Boeing’in, 2011 yılında yayınladığı bir servis bülteninde bu arızaları belgelediği ortaya çıktı. Ancak bu belge, havayollarını “zorunlu” tutan bir güvenlik uyarısı olarak değil, sadece bir bilgilendirme olarak yayınlandı.
Denetleyici kurum olan Federal Havacılık İdaresi (FAA) ise bu bültene dayanarak zorunlu bir “Uçuşa Elverişlilik Direktifi” (AD) yayımlamadı. Bu durum, arızaya yatkın eski tasarımlı parçaların uçaklarda kullanılmaya devam etmesine yol açtı.
Bakımlarda Görünmeyen Çatlaklar
İncelemelerde, motor bağlantı noktalarında gözle görülmesi imkansız mikro çatlaklar tespit edildi. Bu çatlakların, uçağın rutin bakımlarında fark edilmediği, “eski teknoloji” parçaların bu sinsi tehlikeyi sakladığı belirtildi.
NTSB henüz nihai kaza nedenini açıklamamış olsa da, ilk bulgular havacılık dünyasında “eski uçakların bakımı ve denetimi” konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Havacılık otoriteleri, bu olaydan sonra dünya genelindeki tüm MD-11 filosunun acil kontrolden geçirilip geçirilmeyeceğini tartışıyor.
