ABD’de hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan telsiz frekansı, radar ve haberleşme sorunları nedeniyle ülke genelinde uçuşlar yaklaşık 4,5 saat durduruldu. Federal Havacılık İdaresi (FAA), olağanüstü koşullar ve güvenlik gerekçeleriyle aldığı kararın ardından hava sahasını yeniden uçuşlara açtı. Kriz süresince 10 binden fazla uçuş ertelenirken 1.700’den fazla sefer iptal edildi. Yetkililer, şu ana kadar siber saldırı veya terör saldırısına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıkladı.
ABD’de tüm uçuşlar 4,5 saat durduruldu
Amerika Birleşik Devletleri, son yılların en büyük havacılık krizlerinden biriyle karşı karşıya kaldı. Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülke genelindeki hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan iletişim ve teknik sorunlar nedeniyle tüm uçuşların kalkışlarını durdurma kararı aldı.
Olağanüstü koşullar ve güvenlik gerekçeleriyle alınan karar, ABD genelindeki havalimanlarında büyük aksamalara neden oldu. Kriz boyunca 10 binden fazla uçuş ertelendi, 1.700’den fazla uçuş ise iptal edildi.
Yaklaşık 4,5 saat süren uçuş yasağı, yerel saatle 08.15 itibarıyla kaldırıldı. Hava sahasının yeniden açılmasıyla birlikte uçuş operasyonları kademeli olarak normale dönmeye başladı.
Telsiz frekansı ve radar sistemlerinde kesinti yaşandı
Uçuşların durdurulmasına gerekçe olarak hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen telsiz frekansı, radar ve haberleşme sistemlerindeki sorunlar gösterildi.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, FAA genelinde yaşanan sistem dengesizliklerinin ardından uçuşları durdurma kararı aldıklarını açıkladı.
Duffy, yerel saatle 15.36 itibarıyla radar ve haberleşme sistemlerinde dengesizlikler tespit edildiğini belirterek sistemlerin tamamının devre dışı kalmadığını, ancak güvenlik amacıyla tedbir alındığını söyledi.
Bakan, FAA yetkililerinin sorunun kaynağını ayrıntılı şekilde araştırdığını ifade etti.
ABD İç Güvenlik Bakanı: Başka bir 11 Eylül değil
ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada FAA genelinde bir telekomünikasyon kesintisi yaşandığını ve uçuşların tedbir amacıyla durdurulduğunu söyledi.
Havada bulunan ve iniş yapması gereken uçakların durumunun kontrol altında olduğunu belirten Mullin, uçakların öncelik sırasına göre iniş yapacağını ifade etti.
Mullin, “Şu an itibarıyla bunun bize yönelik kötü niyetli bir saldırı olduğuna dair hiçbir belirti yok, durum yalnızca bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret” dedi.
Olayın Amerikan halkı açısından bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını vurgulayan Mullin, yaşananların başka bir 11 Eylül saldırısı olmadığını kaydetti.
Sorunun çözümü için kesin bir zaman veremeyeceklerini belirten Bakan, “Bir saat içinde çözülebilecek bir sorun değil” ifadelerini kullandı.
FBI yazılım güncellemesi ihtimalini araştırıyor
ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), uçuşların aksamasına neden olan teknik sorunun bir yazılım güncellemesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırıyor.
ABD’de kısa süre önce hava trafik sistemlerini modernize etmek amacıyla devreye alınan FAA Smart Sistemi de tartışmaların odağına yerleşti.
NTV Washington Muhabiri Begüm Dönmez, ABD basınında yapay zeka destekli sistemde yaşanan olası bir sorun veya yazılım güncellemesinin kesintiye neden olup olmadığının tartışıldığını aktardı.
Ancak ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yapay zeka destekli yeni sistemde herhangi bir kesinti yaşanmadığını, sorunun eski donanımlardan kaynaklandığını savundu.
Duffy, yeni sistemin devreye alınmasıyla benzer kesintilerin yaşanmayacağını öne sürdü.
Trump: Sorun siber saldırı veya yapay zekadan kaynaklanmadı
ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada yaşanan sorunun siber saldırıdan veya yapay zekadan kaynaklanmadığını söyledi.
Trump, kesintinin nedenini eskiyen altyapıya bağladı.
ABD İç Güvenlik Bakanı Mullin de kamuoyunda olay ile Microsoft arasında bağlantı kurulduğunu ancak böyle bir bağlantının bulunmadığını belirtti.
Mullin, şu ana kadar herhangi bir siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını, ekiplerin incelemelerini sürdürdüğünü söyledi. Bununla birlikte kesintinin kesin nedenine ilişkin araştırmanın tamamlanmadığını da vurguladı.
FAA’den Avrupa’daki 42 ülkeye uçuş uyarısı
ABD’deki kriz uluslararası uçuş trafiğini de etkiledi. FAA, Avrupa hava trafik kontrol kuruluşu Eurocontrol’den, İspanya, İsveç, Ukrayna ve Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 42 Avrupa ülkesinden ABD’ye gerçekleştirilen uçuşların askıya alınmasını istedi.
Bu gelişme, ABD’deki teknik aksaklığın yalnızca ülke içindeki uçuşlarla sınırlı kalmadığını, uluslararası hava trafiğini de etkilediğini ortaya koydu.
Uçuş yasağı kaldırıldı ancak normale dönüş zaman alacak
ABD hava sahasının yeniden açılmasının ardından Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, tüm uçuşların hemen gerçekleştirilemeyeceği uyarısında bulundu.
Duffy, operasyonların kademeli şekilde normale döneceğini ve mümkün olduğunca fazla uçuşun gerçekleştirilmesi için çalışacaklarını söyledi.
Kriz nedeniyle oluşan uçuş birikiminin havalimanlarında ve havayolu operasyonlarında etkilerinin bir süre daha devam etmesi bekleniyor.
FAA’nin eskiyen altyapısı yeniden tartışmaya açıldı
Yaşanan kriz, ABD’nin hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi konusundaki tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
FAA, geçen yıl eskiyen havacılık sistemlerinin onarılması, yenilenmesi ve bazı kabloların değiştirilmesi amacıyla ABD Kongresi’nden 12,5 milyar dolarlık bütçe almıştı. Beyaz Saray’ın ise 30 milyar dolarlık ek bütçe talebinde bulunduğu aktarıldı.
Ocak 2023’te FAA sistemlerinde yaşanan bir sorun nedeniyle ABD genelindeki uçuşlar yaklaşık iki saat durdurulmuştu. Ülke genelinde uçuşların durdurulduğu son büyük olay ise 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından yaşanmıştı.
İngiltere’de ABD üssü yakınlarında dron alarmı
ABD’deki uçuş krizinin yaşandığı dönemde İngiltere’den de bir güvenlik gelişmesi bildirildi.
ABD askeri unsurlarının bulunduğu Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) bağlı Lakenheath Hava Üssü yakınlarında şüpheli dron faaliyeti tespit edilmesi üzerine ABD personeline sığınaklara geçme talimatı verildi.
İngiltere’deki dron alarmı ile ABD’deki uçuşların durdurulması arasında herhangi bir bağlantı olup olmadığına ilişkin ise bilgi paylaşılmadı.
